← Alle behandelingen
TraumabehandelingOnderdeel van traumagerichte CGT

Imaginaire exposure (IE)

Door traumatische herinneringen herhaaldelijk in verbeelding te doorleven, verliest de emotionele pijn stap voor stap zijn kracht. IE is een van de meest effectieve methoden bij PTSS en angst.

Wat is imaginaire exposure?

Imaginaire exposure (IE) is een vorm van exposure-therapie waarbij je traumatische of angstwekkende herinneringen en scenario's herhaaldelijk in je verbeelding doorloopt. In tegenstelling tot exposure in vivo (in het echte leven) vindt IE volledig in gedachten plaats, onder begeleiding van een getrainde hulpverlener.

Het principe werkt via habituatie: door herhaaldelijke blootstelling aan de herinnering daalt de angstreactie geleidelijk. Wat eerst overweldigend voelde, wordt steeds beter te verdragen.

Wetenschappelijke basis: IE is een centraal onderdeel van traumagerichte CGT (TF-CGT) en prolonged exposure (PE). Internationaal onderzoek laat zien dat een ruime meerderheid van de mensen met PTSS erdoor opknapt (Foa et al., 2019; WHO Clinical Guidelines 2013).
In cijfers
Effectief als exposure-in-vivo niet direct mogelijk is (o.a. bij trauma en OCD)
Effect vergelijkbaar met in-vivo exposure in gerandomiseerd onderzoek
Bron: Foa & Kozak (1986), Psychological Bulletin · Trimbos Richtlijn PTSS (2022) (2024)

Hoe werkt imaginaire exposure?

1

Voorbereiding en psycho-educatie

De hulpverlener legt uit hoe angst werkt, waarom vermijding klachten in stand houdt en hoe IE helpt. Je leert ook ontspanningstechnieken als anker.

2

Angsthiërarchie opstellen

Samen breng je in kaart welke herinneringen of situaties de meeste angst oproepen, van minder naar meer belastend.

3

Imaginaire blootstelling

Je sluit je ogen en beschrijft de herinnering in detail in de tegenwoordige tijd. De hulpverlener begeleidt je terwijl je de angst toelaat en observeert hoe die geleidelijk daalt.

4

Verwerking en betekenisgeving

Na de blootstelling bespreek je wat je ervoer, welke gedachten er kwamen en welke nieuwe betekenis je aan de herinnering kunt geven.

5

Herhaling tot habituatie

De oefening wordt herhaald in meerdere sessies totdat de angstreactie significant is afgenomen.

Voor wie is IE geschikt?

PTSSEnkelvoudig traumaMeervoudig traumaFobieënAngststoornissenNachtmerriesSociale angstOCD
Let op: IE is niet geschikt bij actieve psychose, ernstige dissociatieve stoornissen of als er nog sprake is van actieve suïcidaliteit. De hulpverlener beoordeelt altijd eerst of IE veilig ingezet kan worden.

Verschil met EMDR en exposure in vivo

Imaginaire exposure (IE)

Je doorloopt de herinnering of het angstscenario in verbeelding. Effectief als directe blootstelling niet mogelijk of te belastend is.

Exposure in vivo

Directe blootstelling aan de angstprikkel in het echte leven. Effectief bij fobieën en situationele angst.

EMDR

Werkt ook via herinnering, maar voegt bilaterale stimulatie toe (oogbewegingen of geluiden). Sneller voor enkelvoudig trauma, IE effectief bij bredere aanpak.

Gerelateerde klachten

Gerelateerde behandelingen

Veelgestelde vragen

Is imaginaire exposure pijnlijk?
IE kan emotioneel intens zijn. Je doorleeft bewust een moeilijke herinnering. Maar dit is tijdelijk en doelgericht. De hulpverlener begeleidt je door het proces en zorgt ervoor dat je niet overweldigd raakt.
Hoeveel sessies zijn er nodig?
Dat verschilt per persoon en per klacht. Bij enkelvoudig trauma zijn soms 8 tot 12 sessies voldoende. Bij meervoudig trauma kan behandeling langer duren.
Kan IE online?
Ja. Imaginaire exposure is goed uitvoerbaar via beeldschermcontact, mits de hulpverlener gespecialiseerd is in traumabehandeling op afstand.

Aan de slag met IE

Klaar om trauma achter je te laten?

Boek een intakegesprek bij een hulpverlener met traumaexpertise. Samen bepalen jullie welke aanpak het beste past.

Bron: Foa et al. (2019), Prolonged Exposure · WHO (2013), Guidelines for Trauma · APA Practice Guidelines

Zoek een hulpverlener bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AmsterdamRotterdamDen HaagUtrechtEindhovenAmersfoortArnhemBarneveldBredaGroningenNijmegenTilburgAlmereEdeZwolle

Waar zoek je precies naar?

Klaar om aan de slag te gaan?

Boek een intake of doe de zelftest

Zoek een hulpverlenerDoe de zelftest