← Alle behandelingenVaktherapie

Muziektherapie

Soms weet je niet wat je voelt, of krijg je het niet gezegd. Muziektherapie begint niet bij de woorden, maar bij wat er gebeurt als je speelt, zingt of luistert.

Wat is muziektherapie?

Muziektherapie is een vorm van vaktherapie. De muziektherapeut gebruikt muziek als middel om aan je hulpvraag te werken: samen improviseren op eenvoudige instrumenten, zingen, ritme spelen, luisteren naar muziek of een eigen lied schrijven. Wat er in die muziek gebeurt, zegt vaak iets over hoe je in het leven staat. Speel je zacht en voorzichtig, volg je de ander, of neem je juist de ruimte?

Er zijn grofweg twee manieren van werken. Bij actieve muziektherapie maak je zelf muziek, alleen of samen met de therapeut. Bij receptieve muziektherapie luister je, en bespreek je wat de muziek bij je oproept. In de meeste trajecten wisselen spelen, luisteren en praten elkaar af.

Muziektherapie wordt ingezet in GGZ-instellingen, ziekenhuizen en de ouderenzorg, en door vrijgevestigde muziektherapeuten. Het is geen muziekles: je hoeft niets te kunnen en het gaat niet om hoe het klinkt.

Wat er over bekend is: het best onderzocht is muziektherapie bij depressie. Een Cochrane-overzicht van negen gerandomiseerde studies met samen 421 deelnemers vond dat muziektherapie naast de gebruikelijke behandeling op korte termijn meer helpt tegen depressieve klachten dan de gebruikelijke behandeling alleen (Aalbers e.a., Cochrane Database of Systematic Reviews, 2017). De studies waren wel klein, en of muziektherapie even goed werkt als bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie is nog niet duidelijk. Binnen de Nederlandse GGZ valt muziektherapie onder de Generieke module Vaktherapie. Muziektherapeut is geen BIG-beroep; de beroepsvereniging is de Nederlandse Vereniging voor Muziektherapie, onderdeel van de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB), die een register bijhoudt met eisen aan opleiding en nascholing.

Voor wie is het geschikt?

✓Somberheid en depressieve klachten
✓Gevoelens wel hebben maar niet onder woorden kunnen brengen
✓Vastlopen in gesprekstherapie, of praten dat steeds in je hoofd blijft hangen
✓Spanning, onrust en moeite met ontspannen
✓Rouw en verlies
✓Moeite met contact maken, samenwerken of je plek innemen

Bij ernstige psychiatrische klachten, zoals een psychose of een ernstige depressie, is muziektherapie een aanvulling en geen vervanging van de hoofdbehandeling. Bespreek dat met je huisarts of kies een BIG-geregistreerde hulpverlener.

Hoe gaat het in zijn werk?

1. Kennismaking en hulpvraag

Je bespreekt waar je tegenaan loopt en wat je wilt bereiken. Vaak speel je al even op een instrument, zodat je merkt hoe het voelt.

2. Spelen, zingen of luisteren

Met eenvoudige instrumenten, je stem of opgenomen muziek ga je aan de slag. De therapeut speelt mee of luistert, en let op wat er gebeurt.

3. Bespreken wat je merkte

Na het spelen sta je stil bij wat het opriep en hoe dat lijkt op wat je thuis of op je werk tegenkomt.

4. Anders proberen

In de muziek oefen je iets nieuws, zoals harder spelen, de leiding nemen of juist stoppen, en je onderzoekt hoe je dat buiten de therapie kunt gebruiken.

Een traject bestaat vaak uit tien tot twintig sessies, individueel of in een groep, maar dat verschilt per persoon en per hulpvraag.

Gerelateerde klachten

Gerelateerde behandelingen

Veelgestelde vragen

Moet ik muzikaal zijn voor muziektherapie?
Nee. Je hoeft geen instrument te kunnen bespelen, geen noten te kunnen lezen en niet te kunnen zingen. Het gaat niet om mooi klinken, maar om wat er gebeurt terwijl je speelt of luistert. De instrumenten in de behandelkamer zijn juist gekozen omdat iedereen er direct geluid uit kan krijgen.
Wordt muziektherapie vergoed?
Binnen een GGZ-behandeling kan muziektherapie onderdeel zijn van de zorg die de basisverzekering vergoedt. Bij een vrijgevestigde muziektherapeut loopt de vergoeding meestal via de aanvullende verzekering, en dat verschilt sterk per verzekeraar: sommige vergoeden een deel, andere niets. Controleer altijd zelf je polis. De bemiddelingskosten van PsyIntake (195 euro) zijn geen zorg en worden niet vergoed.
Wat is het verschil met psychomotorische therapie?
Beide zijn vormen van vaktherapie: je leert niet alleen door te praten, maar door iets te doen en te ervaren. Psychomotorische therapie werkt met beweging en het lichaam, muziektherapie met klank, ritme en samen spelen.
Is een muziektherapeut BIG-geregistreerd?
Nee. Muziektherapeut is geen beroep in het BIG-register. Een muziektherapeut heeft een hbo-opleiding Creatieve therapie met muziek als richting gevolgd. De Federatie Vaktherapeutische Beroepen houdt een register bij met eisen aan opleiding, nascholing en tuchtrecht.

Klaar voor een eerste gesprek?

Boek een intake bij een creatief therapeut en bespreek of muziektherapie bij jouw vraag past.

Bronnen: Aalbers e.a. (2017), Music therapy for depression, Cochrane Database of Systematic Reviews · Generieke module Vaktherapie (Akwa GGZ) · Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB)

Zoek een hulpverlener bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AmsterdamRotterdamDen HaagUtrechtEindhovenAmersfoortArnhemBarneveldBredaGroningenNijmegenTilburgAlmereEdeZwolle

Waar zoek je precies naar?

Klaar om aan de slag te gaan?

Boek een intake of doe de zelftest

Zoek een hulpverlenerDoe de zelftest