← Alle klachtenStemming

Depressie: symptomen, oorzaken en behandeling

Je voelt je al langere tijd leeg, somber of uitgeput. Niets spreekt je aan. Depressie is een ernstige maar goed behandelbare aandoening.

Boek een intakegesprek

Wat is depressie?

Depressie is een stemmingsstoornis waarbij je langdurig somber, leeg of lusteloos bent, en waarbij je het vermogen verliest om plezier te beleven. Het is meer dan 'een dipje'. Depressie beïnvloedt hoe je denkt, voelt en functioneert.

Depressie treft naar schatting 20% van de Nederlanders op enig moment in hun leven. Het is geen zwakte en verdwijnt zelden vanzelf. Maar het is goed behandelbaar, zeker als er tijdig hulp gezocht wordt.

Wetenschappelijke basis: CGT, ACT en interpersoonlijke therapie zijn bewezen effectieve behandelingen voor depressie. Meta-analyses tonen aan dat psychotherapie vergelijkbare effectgrootte heeft als antidepressiva, met minder kans op terugval (Cuijpers, 2019).
In cijfers
24,9% van de Nederlanders krijgt ooit een depressie, bijna 1 op de 4
Voorkomen
Vrouwen 2× vaker dan mannen
Man / vrouw
Piek tussen 25–44 jaar; tweede piek bij 65+
Leeftijd
Depressie hoort wereldwijd bij de belangrijkste oorzaken van beperkingen in het dagelijks leven (WHO)
Psychotherapie heeft vergelijkbare effectgrootte als antidepressiva, met minder terugval
Behandelingsduur: CGT: gemiddeld 12–20 sessies (NICE Guidelines 2022 · Cuijpers 2019, World Psychiatry)
Bron: NEMESIS-3, Ten Have et al. (2023), World Psychiatry 22:275–285 (Trimbos-instituut) · Cuijpers (2019), World Psychiatry (2023)

Symptomen

Voor een diagnose depressie moeten minstens vijf van deze symptomen meer dan twee weken aanwezig zijn, waaronder somberheid of verlies van interesse:

✓Aanhoudende somberheid, leegte of neerslachtigheid
✓Verlies van interesse of plezier in activiteiten die je eerder leuk vond
✓Vermoeidheid en verlies van energie
✓Slaapproblemen: te weinig of te veel slapen
✓Eet- of gewichtsveranderingen
✓Concentratieproblemen en besluiteloosheid
✓Gevoelens van waardeloosheid of buitensporige schuldgevoelens
✓Psychomotore veranderingen: trager of juist onrustiger
✓Terugkerende gedachten aan dood of suïcide

Bij gedachten aan suïcide: bel 0800-0113 (113 Zelfmoordpreventie, 24/7 gratis).

Soorten depressies

Unipolaire depressie

De 'klassieke' depressie: aanhoudend somber zonder manieperiodes.

Bipolaire stoornis

Wisselingen tussen depressieve en manische (of hypomanische) episoden.

Postnatale depressie

Depressie na de bevalling. treft circa 10% van de moeders.

Seizoensgebonden depressie

Terugkerende depressies in de herfst/winter, samenhangend met lichtgebrek.

Persisterende depressieve stoornis (dysthymie)

Minder ernstig maar langer aanhoudend: minimaal twee jaar.

Oorzaken

Biologisch

Onbalans in neurotransmitters (serotonine, dopamine, noradrenaline), erfelijke kwetsbaarheid.

Psychologisch

Negatieve denkpatronen, laag zelfvertrouwen, traumatische ervaringen.

Sociaal

Verlies, eenzaamheid, relatieproblemen, werkstress.

Combinatie

Depressie ontstaat bijna altijd uit een samenspel van biologische, psychologische en sociale factoren.

Behandeling

CGT

De meest onderzochte psychologische behandeling voor depressie. Doorbreken van negatieve denkpatronen en gedragscycli.

ACT

Leren omgaan met moeilijke gevoelens, waarden als richting nemen.

Interpersoonlijke therapie

Gericht op relaties, rolverwachtingen en sociale verbinding als sleutel tot herstel.

Activeringstherapie

Gedragsactivatie: terug kleine plezierige activiteiten opbouwen om de neerwaartse spiraal te doorbreken.

Wanneer is het tijd om hulp te zoeken?

Depressie verdwijnt zelden vanzelf. Hoe eerder je begint, hoe sneller het herstel. Een paar signalen dat hulp nu zinvol is:

✓Je voelt je al weken somber of leeg en het trekt niet vanzelf bij
✓Dingen die je vroeger leuk vond spreken je niet meer aan
✓Slapen, eten of concentreren gaat anders dan normaal
✓Mensen om je heen merken dat je veranderd bent of je minder ziet

Veelgestelde vragen

Kan je zelf uit een depressie komen?
Lichte depressies kunnen soms verdwijnen, maar dat duurt lang en het risico op terugval is groter. Professionele begeleiding versnelt herstel en vermindert terugvalrisico significant.
Hoelang duurt herstel van een depressie?
Gemiddeld 3 tot 24 maanden. Met behandeling is herstel veel sneller dan zonder.
Wat moet je nooit zeggen tegen iemand met depressie?
'Zet je over jezelf heen', 'Je hebt toch niets om je druk over te maken', 'Je moet gewoon positiever denken'. Depressie is geen keuze of karakter.

Gerelateerde klachten

Een depressie vraagt niet om meer wilskracht, maar om ondersteuning. Een eerste gesprek is geen toezegging voor een lang traject.

Herken je jezelf hierin?

Via de huisarts wacht je gemiddeld 6 maanden. Via PsyIntake plan je direct.

Bemiddelingskosten: €195 (eenmalig, inclusief btw)

Bron: DSM-5, APA · Trimbos Instituut · Bijl et al. (2002), NEMESIS · Cuijpers (2019), World Psychiatry

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)ACTCOMET

Zoek een gespecialiseerde hulpverlener

Hulp per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenNijmegenRotterdamTilburgUtrecht
Alle steden bekijken →

Waar zoek je precies naar?

Een psycholoog zonder wachtlijstZonder verwijsbrief naar een psycholoogWat een psycholoog kost als je zelf betaaltHulp buiten je zorgverzekering omEen psycholoog in de avond of het weekendOnline een psycholoog sprekenHoe lang de wachtlijsten in de GGZ zijnZelf nagaan wat er speelt

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten