Eerst het geweld, dan de liefde: waarom je zo lang blijft twijfelen

De avond ervoor ging het weer mis. Nu staat er een bos bloemen op tafel en zegt je partner dat het nooit meer gebeurt. Je wilt het zo graag geloven, en een deel van je doet dat ook.

Eind september verscheen onderzoek van de Universiteit van Amsterdam en Tilburg University naar hoe Nederlanders denken over de positie van vrouwen. Ruim acht op de tien Nederlanders vinden het nooit goed te praten dat een man zijn vrouw slaat. Toch wordt die groep sinds 2012 langzaam kleiner. Bij mannen is hij ook kleiner dan bij vrouwen: 82 tegen 91 procent.

Deze week stond er in de krant een gesprek met een vrouw die een boek schreef over geweld in haar vroegere relatie. Eén zin uit dat gesprek blijft hangen: "Daarna werd ik altijd overladen met liefde en maakte hij het goed." Over dat patroon gaat deze blog. Eerst het geweld, en daarna de liefde.

Waarom het goedmaken je vasthoudt

Misschien ken je wat er na een uitbarsting komt. Je partner heeft spijt, is lief en attent, en lijkt weer de persoon op wie je ooit verliefd werd. Er worden beloftes gedaan, soms met tranen erbij. Je voelt opluchting, en misschien zelfs hoop dat het nu echt anders wordt.

Juist die goede periode maakt het zo verwarrend. Je hebt twee mensen in je hoofd: degene die je pijn deed en degene die nu zo lief voor je is. Je wilt geloven dat de tweede de echte is, en dat de eerste maar even weg was. Dus maak je het geweld kleiner, ook voor jezelf.

Daar komt twijfel aan jezelf bij. Misschien was je te scherp, of had je het onderwerp moeten laten rusten. Als je partner het daarna goedmaakt, lijkt het probleem voor even opgelost. Maar wat de spanning veroorzaakte, is niet weg, en zo kan het rondje opnieuw beginnen.

Geweld is trouwens niet alleen slaan of duwen. Ook kleineren, dreigen en je steeds controleren horen erbij, en ook daarna kan het goedmaken volgen. Wat het zo verwarrend maakt, is dus niet alleen het geweld, maar vooral de wisseling. Meer over die andere vormen lees je bij emotionele mishandeling.

Waarom je er zo moeilijk over praat

Het CBS heeft gemeten hoe vaak geweld thuis voorkomt. In 2024 zei vier procent van de mensen vanaf zestien jaar dat ze het afgelopen jaar fysiek geweld in huiselijke kring meemaakten. Dat zijn ruim 530 duizend mensen. Huiselijk geweld wordt het vaakst gepleegd door een partner of ex-partner.

Het overkomt vrouwen en mannen ongeveer even vaak. Toch praat een kwart van de mensen die thuis fysiek geweld meemaakten er met niemand over. Wie wel praat, doet dat vooral met mensen uit de eigen kring, zoals familie of een vriend. Maar 2,5 procent sprak erover met iemand van Veilig Thuis.

Er zijn goede redenen waarom praten zo moeilijk is. Onderzoek naar het vertellen over geweld aan een zorgverlener laat zien waar mensen tegenaan lopen. Ze maken zich zorgen over hun veiligheid en over de gevolgen als ze het vertellen. Ook vragen ze zorgverleners om het geweld niet kleiner te maken, zoals hun partner dat deed.

Dat laatste is herkenbaar als je zelf vaak hebt gehoord dat het "wel meevalt". Je wilt dan niet nog iemand tegenkomen die hetzelfde zegt. Het is dus begrijpelijk als je liever niets vertelt, of het maar half vertelt. Dat is geen teken dat het geweld meevalt.

Wat het met je doet

Leven met geweld en goedmaken kost veel. Je let steeds op de sfeer, op een stemtoon, op het moment dat het kan omslaan. Misschien slaap je slechter, of raak je het vertrouwen in je eigen oordeel kwijt. Wat je zag en voelde, lijkt in een goede week ineens overdreven.

Onderzoek laat zien dat vrouwen die geweld door een partner meemaakten, vaker last hebben van een depressie en van PTSS. Dat blijkt uit een overzicht van 201 onderzoeken onder ruim 250 duizend vrouwen. Bij PTSS blijft een schokkende ervaring terugkomen, bijvoorbeeld in herinneringen, nachtmerries of schrikreacties. Bij een depressie ben je lange tijd somber en heb je nergens meer zin in.

Herken je dit bij jezelf? Kijk dan niet alleen naar het geweld, maar ook naar wat je bent gaan doen. Pas je je gedrag aan om ruzie te voorkomen? Vertel je vrienden minder dan vroeger? Neem je je partner in bescherming, tegenover anderen of tegenover jezelf?

Als je op een of meer van die vragen ja zegt, dan ben je niet de enige. Het betekent niet dat je zwak bent of dat je het verkeerd ziet. Het laat zien hoeveel energie het kost om in zo'n relatie overeind te blijven, dag na dag.

Wat je kunt doen

Je hoeft niet meteen iets te beslissen. Een eerste stap kan klein zijn. Schrijf voor jezelf op wat er gebeurt, met de datum erbij, en bewaar dat op een plek waar je partner niet bij kan. Dan kun je later teruglezen wat er echt gebeurde, ook als je in een goede periode gaat twijfelen.

Vertel het daarnaast aan één persoon die je vertrouwt. Dat kan een vriend zijn, iemand uit je familie of je huisarts. Uit hetzelfde onderzoek over zorgverleners blijkt wat mensen helpt om te praten. Een zorgverlener die er zelf direct naar vraagt, helpt. Een omgeving waarin het gesprek veilig en vertrouwelijk is, helpt ook.

Wil je overleggen met iemand die hier verstand van heeft, bel of chat dan met Veilig Thuis. Dat kan gratis en anoniem, dag en nacht, via 0800-2000. Je hoeft niet zeker te weten dat het "erg genoeg" is om te bellen. Bij direct gevaar bel je 112.

Geweld kan klachten achterlaten, ook als het voorbij is. Bij vrouwen die geweld door een partner meemaakten, vermindert psychologische behandeling waarschijnlijk de somberheid, en mogelijk ook angst. Dat blijkt uit een overzicht van 33 onderzoeken met ruim 5.500 vrouwen. Wat een schokkende ervaring met je kan doen, lees je op de pagina over trauma.

Tot slot

Na het geweld komt de liefde, en daarna is het moeilijk om nog helder te zien wat er gebeurde. De bloemen op tafel maken de avond ervoor niet ongedaan. Ze maken het alleen lastiger om die avond serieus te nemen. Dat je blijft twijfelen, zegt dus niets over hoe sterk of slim je bent.

Wat als eerste helpt, is het niet langer alleen dragen. Vertel het deze week aan één persoon, of bel anoniem met Veilig Thuis op 0800-2000. Je hoeft daarna nog niets te beslissen. Je hebt dan wel iemand die met je meekijkt als het weer even goed lijkt te gaan.

Zie je dit patroon bij iemand anders? Vraag dan hoe het echt gaat, op een moment dat de partner er niet bij is. In de blog Waar ben je? staat hoe je iemand kunt steunen bij dwingende controle. Luister zonder oordeel en blijf contact houden, ook als die ander nog niet wil praten.

Bronnen

• Het onderzoek naar hoe Nederlanders denken over de positie van vrouwen is van de Universiteit van Amsterdam en Tilburg University: Vrouwenemancipatie volgens het Nederlandse publiek (Boukes en anderen, 2026), op basis van de World Values Survey 2026 onder 2.500 volwassenen, aangevuld met metingen vanaf 2012. Het persbericht verscheen op 28 september 2026. https://www.uva.nl/content/nieuws/persberichten/2026/09/nederlanders-positief-over-vrouwenemancipatie-maar-ook-reden-tot-zorg.html
• Het rapport zelf: https://www.uva.nl/binaries/content/assets/uva/nl/persvoorlichting/onderzoek/2026/vrouwenemancipatie-volgens-het-nederlandse-publiek---boukes-et-al---2026.pdf
• De Nederlandse cijfers over huiselijk geweld en over met wie slachtoffers praten komen uit de Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend gedrag 2024 van het CBS en het WODC. https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/rapportages/2024/prevalentiemonitor-huiselijk-geweld-en-seksueel-grensoverschrijdend-gedrag-2024/samenvatting
• Het cijfer over fysiek geweld in huiselijke kring en het aandeel dat er met niemand over praatte staan in hoofdstuk 3 van diezelfde monitor. https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/rapportages/2024/prevalentiemonitor-huiselijk-geweld-en-seksueel-grensoverschrijdend-gedrag-2024/3-fysiek-geweld-in-huiselijke-kring
• Wat het vertellen over geweld aan een zorgverlener moeilijk maakt en wat helpt, komt uit een systematisch overzicht van 34 kwalitatieve onderzoeken onder 783 mensen: Heron en Eisma, Health and Social Care in the Community, 2021. https://doi.org/10.1111/hsc.13282
• De samenhang tussen geweld door een partner en depressie en PTSS komt uit een meta-analyse van 201 onderzoeken onder 250.599 vrouwen: White en anderen, Trauma, Violence and Abuse, 2024. https://doi.org/10.1177/15248380231155529
• Het effect van psychologische behandeling komt uit een Cochrane-overzicht van 33 gerandomiseerde onderzoeken met 5.517 vrouwen: Hameed en anderen, Cochrane Database of Systematic Reviews, 2020. https://doi.org/10.1002/14651858.CD013017.pub2
• Het telefoonnummer en de bereikbaarheid van Veilig Thuis staan op de site van Veilig Thuis. https://veiligthuis.nl

Geïnspireerd op een bericht van De Telegraaf. Lees het oorspronkelijke bericht

Hulp nodig?

Boek een intake zonder wachttijd

Binnen 24 uur een gesprek met een gekwalificeerde psycholoog, zonder verwijsbrief, zonder wachttijd.