← Alle klachtenTrauma & misbruik

Emotionele mishandeling

Geen littekens, maar wel diepe sporen. Emotionele mishandeling is minder zichtbaar dan fysiek geweld, maar niet minder schadelijk.

Wat is emotionele mishandeling?

Emotionele of psychische mishandeling betekent dat iemand je mentaal schaadt door manipulatie, kleinering, dreiging, vernedering of isolatie. Er is geen lichamelijk geweld, maar de impact op je gevoel van veiligheid, zelfvertrouwen en identiteit kan enorm zijn.

Het kan voorkomen in gezinnen, relaties, vriendschappen of op het werk. Soms begint het subtiel (een kwetsende opmerking, iets wat wordt ontkend) maar met de tijd vormt het een patroon dat moeilijk te doorbreken is. In 2024 gaf ongeveer 6% van de 16-plussers aan ooit slachtoffer te zijn geweest van psychisch geweld in de huiselijke kring.

Wetenschappelijke basis: Langdurige emotionele mishandeling verhoogt het risico op PTSS, depressie, angststoornissen en persoonlijkheidsproblematiek. De effecten kunnen vergelijkbaar zijn met die van fysiek trauma (Van der Kolk, 2014).

Hoe herken je emotionele mishandeling?

✓Je wordt regelmatig uitgescholden, vernederd of belachelijk gemaakt
✓Je wordt geïsoleerd van vrienden en familie
✓Je wordt gemanipuleerd of je wordt de schuld gegeven van dingen die niet jouw schuld zijn
✓Iemand ontkent wat er is gezegd of gebeurd (gaslighting)
✓Je wordt bedreigd, ook impliciet ('dan ga ik weg')
✓Je voelt je voortdurend niet goed genoeg of angstig
✓Je past jezelf sterk aan om conflicten te vermijden
✓Je twijfelt steeds vaker aan je eigen waarneming of gevoel

Gevolgen

Emotionele mishandeling laat diepe sporen na, ook jarenlang nadat de situatie voorbij is:

✓Laag zelfvertrouwen en een negatief zelfbeeld
✓Moeite met vertrouwen en hechte relaties aangaan
✓Overmatige waakzaamheid of angstklachten
✓Depressieve gevoelens of somberheid
✓PTSS: flashbacks, nachtmerries, hyperarousal
✓Moeite met grenzen stellen of voor jezelf opkomen
✓Slaapproblemen en lichamelijke stressklachten

Behandeling

EMDR

Traumaverwerking van de pijnlijke herinneringen en de impact van de mishandeling op je gevoel van veiligheid.

Schematherapie

Werkt aan de diepe overtuigingen over jezelf die zijn ontstaan door langdurige emotionele mishandeling: 'Ik ben niet goed genoeg', 'Ik ben het niet waard'.

CGT

Helpt bij het herkennen en veranderen van negatieve gedachtenpatronen en vermijdingsgedrag.

ACT

Leren omgaan met moeilijke gevoelens en handelen vanuit wat echt belangrijk voor je is, in plaats van vanuit angst.

Veelgestelde vragen

Is emotionele mishandeling strafbaar?
Psychisch geweld in de privésfeer kan strafrechtelijk vervolgd worden onder huiselijk geweld. In een relatie of gezin: Veilig Thuis (0800-2000) is het meldpunt.
Hoe weet ik of het mishandeling is?
Als iemand je regelmatig klein maakt, controleert, manipuleert of bang maakt, is dat geen normaal gedrag, ook zonder fysiek geweld. Twijfel is al genoeg reden om er met iemand over te praten.
Waar kan ik terecht bij gevaar?
Bel 0800-2000 (Veilig Thuis), 0800-0113 (113 Zelfmoordpreventie) of 112 bij acute nood.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Van der Kolk (2014), The Body Keeps the Score · RIVM 2024 · DSM-5, APA

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

EMDRSchematherapieCognitieve gedragstherapie (CGT)

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Een psycholoog zonder wachtlijstZonder verwijsbrief naar een psycholoogWat een psycholoog kost als je zelf betaaltHulp buiten je zorgverzekering omEen psycholoog in de avond of het weekendOnline een psycholoog sprekenHoe lang de wachtlijsten in de GGZ zijnZelf nagaan wat er speelt

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten