Motiverende gespreksvoering
Je weet dat iets anders moet, en tegelijk wil je het eigenlijk niet. Motiverende gespreksvoering begint niet bij wat je zou moeten, maar bij wat jij zelf belangrijk vindt.
Wat is motiverende gespreksvoering?
Motiverende gespreksvoering is een manier van praten die je helpt je eigen redenen om te veranderen te vinden en te versterken. Het uitgangspunt is dat twijfel heel gewoon is. Bijna iedereen die iets wil veranderen, ziet ook goede redenen om het te laten zoals het is. Wie dan te horen krijgt wat hij moet doen, gaat zich vaak juist verzetten.
William Miller beschreef de methode in 1983 in een artikel over hulp aan mensen met alcoholproblemen. Later werkte hij haar samen met Stephen Rollnick verder uit. Hun idee: motivatie is geen vaste eigenschap die je wel of niet hebt, maar iets wat in een gesprek kan groeien. De hulpverlener luistert, vat samen en stelt vragen die jou laten verwoorden wat je wilt, zonder te preken of te duwen.
Motiverende gespreksvoering is meestal geen behandeling op zichzelf, maar een manier van werken die hulpverleners combineren met andere behandelingen, zoals cognitieve gedragstherapie. In de Nederlandse richtlijn voor alcoholproblemen staat dat elk contact begint met een relatie volgens de uitgangspunten van motiverende gespreksvoering.
Wat er over bekend is: motiverende gespreksvoering is veel onderzocht, vooral bij alcohol en drugs. Een Cochrane-overzicht uit 2023 bundelde 93 studies met ruim 22.000 deelnemers (Schwenker e.a.). Vergeleken met geen hulp vermindert het mogelijk het middelengebruik op de korte termijn. Vergeleken met de gebruikelijke zorg of een andere actieve behandeling werd weinig tot geen verschil gevonden. De onderzoekers noemen hun vertrouwen in het bewijs matig tot zeer laag, onder meer omdat veel studies tekortkomingen hadden, en verwachten dat nieuw onderzoek de conclusies kan veranderen. Een eerdere meta-analyse van 119 studies, ook over gezondheidsgedrag en gokken, kwam op een vergelijkbaar beeld uit: een klein maar blijvend effect tegenover geen of een zwakke behandeling, en geen duidelijk verschil met andere specifieke behandelingen (Lundahl e.a., 2010). Eerlijk samengevat: het is een goed onderbouwde manier om een gesprek over verandering te voeren, geen wondermiddel.
Voor wie is het geschikt?
PsyIntake is er voor volwassenen vanaf 18 jaar. Drink je al lange tijd veel, stop dan niet op eigen houtje maar samen met een arts, zoals ook Thuisarts.nl adviseert. Je huisarts is daarvoor het eerste aanspreekpunt.
Hoe gaat het in zijn werk?
1. Contact maken
De hulpverlener wil eerst begrijpen hoe jouw leven eruitziet en wat jou bezighoudt. Er wordt niet geoordeeld en je hoeft niets te bewijzen.
2. Een richting kiezen
Samen bepaal je waar het gesprek over gaat. Dat kan het drinken zijn, maar ook iets heel anders wat voor jou zwaarder weegt.
3. Je eigen redenen ontdekken
Met open vragen en samenvattingen helpt de hulpverlener je om te verwoorden waarom verandering voor jou belangrijk is, en wat je tot nu toe tegenhield. Jouw eigen woorden wegen daarbij zwaarder dan die van een ander.
4. Een plan maken
Als je eraan toe bent, maak je samen een plan dat bij jou past. Ben je er nog niet aan toe, dan is dat ook goed en kom je er later op terug.
Deze vier stappen beschrijven Miller en Rollnick in hun handboek. Ze lopen in de praktijk door elkaar en het tempo bepaal je zelf.
Gerelateerde klachten
Gerelateerde behandelingen
Veelgestelde vragen
Moet ik al zeker weten dat ik wil veranderen?
Is motiverende gespreksvoering alleen voor verslaving?
Hoeveel gesprekken zijn er nodig?
Wordt motiverende gespreksvoering vergoed?
Klaar voor een eerste gesprek?
Boek een intake bij een hulpverlener en bespreek in alle rust wat jij wilt veranderen, en of deze aanpak daarbij past.
Bronnen: Miller (1983), Behavioural Psychotherapy · Miller en Rollnick (2023), Motivational Interviewing, 4e druk · Schwenker e.a. (2023), Cochrane Database of Systematic Reviews · Lundahl e.a. (2010), Research on Social Work Practice · Richtlijn Stoornissen in het gebruik van alcohol (NVvP) · Thuisarts.nl