Slaapproblemen
Je draait en woelt. Gedachten gaan maar door. Of je slaapt te veel, te weinig, niet door. Slaapproblemen tasten je welzijn aan, en zijn goed behandelbaar.
Wat zijn slaapproblemen?
Slecht slapen is normaal. af en toe. Als je twee of meer keren per week slecht slaapt en daar overdag last van hebt, spreken we van slaapproblemen. De grens naar een slaapstoornis ligt bij aanhoudende klachten (meerdere maanden) die het dagelijks leven significant beïnvloeden.
Slaapproblemen zijn nooit alleen maar 'vervelend'. Ze hebben een directe impact op stemming, concentratie, immuunfunctie, geheugen en veerkracht. En ze versterken bestaande klachten (angst, depressie, burn-out) aanzienlijk.
Wanneer slaap je slecht?
Soorten slaapstoornissen
Insomnia (slapeloosheid)
Moeite met inslapen, doorslapen of te vroeg wakker worden, met overdag last.
Nachtmerriestoornis
Frequente angstaanjagende dromen die de slaapkwaliteit ernstig verstoren.
Slaapapneu
Ademstops tijdens de slaap: lichamelijke oorzaak; doorverwijzing naar huisarts/slaapkliniek nodig.
Rusteloze benen
Onrustige gevoelens in de benen die inslapen bemoeilijken: ook lichamelijk, bespreek met huisarts.
Circadiaanse ritmestoornissen
Dag-nachtritme staat verkeerd, zoals bij chronische nachtbrakers of ploegendienst.
Oorzaken
Stress en piekeren
Gedachten die maar doorgaan als je probeert te slapen. De meest voorkomende oorzaak.
Psychische klachten
Angst, depressie en burn-out gaan bijna altijd gepaard met slaapproblemen, en versterken elkaar.
Slechte slaaphygiëne
Onregelmatig slaapschema, schermen voor het slapen, cafeïne laat op de avond.
Aangeleerde waakzaamheid
Je bent zo angstig voor niet kunnen slapen dat die angst zelf het slaapprobleem in stand houdt.
Wat helpt?
Vaste slaaptijden
Elke dag, ook in het weekend, op dezelfde tijd opstaan. Dit versterkt je biologische klok.
Slaapdruk opbouwen
Overdag niet dutten (of maximaal 20 min), zodat je 's avonds voldoende slaapdruk hebt.
Schermen weg
Blauw licht onderdrukt melatonine. Minstens een uur voor het slapen geen schermen.
Piekermoment
Reserveer een 'piekerkwartier' eerder op de avond. Schrijf zorgen op. Dan hoef je ze 's nachts niet te verwerken.
Slaaprestrictie (CGT-I)
Controleer de tijd in bed beperken om slaapdruk op te bouwen. Dit is de kern van CGT-I.
Behandeling
CGT-I
Cognitieve gedragstherapie voor insomnia. Aanpak van de gedachten en gedragingen die slaapproblemen in stand houden. Effectiever dan slaapmedicatie op lange termijn.
Mindfulness
Bewust ontspannen, minder malen over de slaap zelf.
Onderliggende klachten behandelen
Als slaapproblemen samenhangen met angst, burn-out of depressie: behandel de bron.
Veelgestelde vragen
Gerelateerde klachten
Herken je jezelf hierin?
Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.
Via de huisarts wacht je gemiddeld 6 maanden. Via PsyIntake plan je direct.
Bemiddelingskosten: €195 (eenmalig, inclusief btw)
Bron: Trimbos Instituut Slaaponderzoek · Harvey et al. (2002), Clinical Psychology Review · NHG Standaard Slaapproblemen
Passende behandelingen
Behandelvormen die hierbij helpen
Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.
Waar zoek je precies naar?
Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?
Doe de zelftest
Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.