← Alle klachtenAngststoornis & hechting

Verlatingsangst

Je bent bang om verlaten te worden, ook als er niets is dat wijst op verlies. Verlatingsangst raakt diepe lagen van je hechting en zelfgevoel, en is goed behandelbaar.

Wat is verlatingsangst?

Verlatingsangst is de intense angst om alleen gelaten te worden, om verlaten te worden door mensen die voor je belangrijk zijn. Die angst is er ook als er geen aanleiding is: als je partner even niet reageert, als een vriendin afzegt, of als je alleen thuis bent.

Verlatingsangst is niet hetzelfde als verlegen zijn of van mensen houden. Het is een diepere, moeilijker te beheersen angst die vaak begint in de vroege kindertijd, wanneer hechting onveilig of inconsistent was.

Wetenschappelijke basis: Verlatingsangst is nauw verbonden met onveilige hechtingsstijlen (Bowlby, 1969). Mensen met anxious attachment (angstige hechting) zijn gevoeliger voor verlating en reageren sterker op signalen van afstand of afwijzing.

Hoe herken je het?

✓Intense angst om alleen te zijn
✓Snel jaloers of bezitterig in relaties
✓Veel behoefte aan bevestiging en geruststelling
✓Jezelf aanpassen (pleasen) om mensen bij je te houden
✓Moeilijk los kunnen komen van relaties die niet goed zijn
✓Controlerende neigingen als de angst hoog oploopt
✓Nachtmerries of dagdromers over verlating
✓Grote moeite met het aangaan van diepe relaties

Oorzaken

Onveilige hechting in de kindertijd

Ouders die emotioneel niet beschikbaar waren, inconsistent reageerden of het kind verlieten, letterlijk of figuurlijk.

Verlieservaringen

Vroeg verlies van een ouder, verbroken gezinssituatie, of ingrijpende verlieservaringen op jonge leeftijd.

Traumatische relaties

Ontrouw, plotse verbreking van een relatie of emotionele manipulatie in een eerdere relatie.

Laag zelfvertrouwen

Het gevoel 'niet genoeg' te zijn om iemand bij je te houden.

De invloed op relaties

Verlatingsangst kan in relaties leiden tot een vicieuze cirkel:

Pleasen en aanpassen

Je doet alles om de ander tevreden te houden, ook als dat betekent dat jij jezelf verliest.

Controleren en claimen

Je controleert omdat de angst zo groot is, wat de ander juist meer afstand geeft.

Vermijden van intimiteit

Paradoxaal: sommigen vermijden nauwe relaties juist, uit angst voor de onvermijdelijke pijn van verlating.

Behandeling

CGT

Herkennen en doorbreken van de gedachten die verlatingsangst in stand houden.

Schematherapie

Teruggaan naar de vroege ervaringen die de angst hebben gevoed, en nieuwe, veiliger overtuigingen opbouwen.

Relatietherapie

Als de verlatingsangst een relatie onder druk zet.

Hechtingsgerichte therapie

Werken aan een veiliger intern werkmodel van relaties.

Veelgestelde vragen

Is verlatingsangst een trauma?
Verlatingsangst kan voortkomen uit traumatische ervaringen, maar kan ook ontstaan zonder duidelijk trauma, via een onveilige hechtingsstijl.
Kun je van verlatingsangst afkomen?
Ja. Met begeleiding leren mensen de angst te begrijpen, te relativeren en anders te reageren. Het vraagt oefening en tijd.
Wanneer hulp zoeken?
Als verlatingsangst je dagelijks leven belemmert, je relaties onder druk staan of je merkt dat je steeds in dezelfde patronen terechtkomt.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Bowlby (1969), Attachment Theory · DSM-5, APA · Young et al. (2003), Schema Therapy

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

SchematherapieCognitieve gedragstherapie (CGT)

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten