← Alle klachtenVrouwengezondheid

Postnatale depressie

Je had er zo naar uitgekeken. En toch voelt het anders dan je had gehoopt. Je bent somber, angstig of je voelt weinig voor je baby. Dat is geen falen: dat is een postnatale depressie.

Wat is een postnatale depressie?

Een postnatale depressie (ook: postpartum depressie of perinatale depressie) is een depressie die ontstaat tijdens de zwangerschap of in de periode na de bevalling. Ze treft circa 10% van de moeders in Nederland, en dat zijn duizenden vrouwen per jaar die ermee worstelen.

Het is geen zwakte, geen slechte moeder zijn, en geen aanstellerij. Het zijn hersenchemie en hormonen die, na een van de meest ingrijpende ervaringen van je leven, uit balans raken. En het is goed behandelbaar.

Wetenschappelijke basis: Na de bevalling daalt de oestrogeen- en progesteronspiegel radicaal. Dit beïnvloedt direct de serotonine- en dopaminehuishouding. Bij sommige vrouwen is de gevoeligheid voor deze hormonale schommelingen groter, wat een postnatale depressie in de hand werkt.
In cijfers
10–15% van de moeders; 5–10% van de vaders
Voorkomen
Primair bij moeders; ook bij vaders ondergerapporteerd
Man / vrouw
Eerste jaar na de bevalling; piek in de eerste 3 maanden
Leeftijd
Onbehandeld kan postnatale depressie de gehechtheid en ontwikkeling van het kind beïnvloeden
Vroegtijdige herkenning door kraamzorg en huisarts vermindert ernst significant
Behandelingsduur: IPT of CGT: 12–16 sessies (O'Hara et al. 2000, Journal of Consulting and Clinical Psychology · NICE 2020)
Bron: O'Hara & Swain (1996), Psychological Medicine · RIVM · Trimbos Instituut (2024)

Symptomen

✓Aanhoudende somberheid of leegheid
✓Weinig of geen plezier in je baby voelen
✓Overbezorgdheid over de baby of juist moeite met hechten
✓Schuldgevoelens: 'Ik ben geen goede moeder'
✓Angst of paniekaanvallen
✓Slaapproblemen, ook als de baby slaapt
✓Prikkelbaarheid en weinig geduld
✓Concentratieproblemen en besluiteloosheid
✓Huilbuien zonder aanleiding
✓Gedachten aan jezelf of de baby iets aandoen

Bij gedachten over jezelf of de baby iets aandoen: zoek direct hulp bij je huisarts of bel 0800-0113 (113 Zelfmoordpreventie, 24/7).

Klachten hoeven niet meteen na de geboorte te beginnen. Soms ontstaan ze pas na weken of maanden, of als je stopt met borstvoeding of weer gaat werken.

Postpartum psychose

In zeldzame gevallen ontwikkelen vrouwen een postpartum psychose: een ernstige toestand met wanen, hallucinaties en verwarde gedachten. Dit is een medische noodsituatie. Neem direct contact op met je huisarts of ga naar de spoedeisende hulp.

Een postpartum psychose treedt vaak op in de eerste vier weken na de bevalling. Neem bij twijfel altijd contact op met een zorgverlener.

Postnatale depressie bij vaders

Vaders worden ook getroffen. Hormonale veranderingen, slaaptekort, veranderde rollen en de druk om er voor iedereen te zijn, kunnen leiden tot depressieve klachten. Bij mannen uit zich dit vaker als prikkelbaarheid, terugtrekking of woede dan als zichtbare somberheid.

Als de moeder een postnatale depressie heeft, verhoogt dat ook het risico voor de vader. Beide partners kunnen tegelijkertijd hulp nodig hebben.

Behandeling

CGT

Werkt aan negatieve gedachten over jezelf als ouder en helpt het rumineren te doorbreken. Bewezen effectief bij postnatale depressie.

IPT (Interpersoonlijke therapie)

Gericht op relaties en de grote rol-verandering van moeder/vader worden.

Mindfulness

Helpt met aanwezig zijn bij het moment, zonder te verzinken in angst of schuldgevoelens.

Partner- of systeemtherapie

Als de relatie onder druk staat door de veranderingen rond de geboorte.

Veelgestelde vragen

Is een postnatale depressie te genezen?
Ja. Met de juiste begeleiding herstellen de meeste vrouwen volledig. Hoe sneller je hulp zoekt, hoe sneller het herstel.
Hoe verschilt een postnatale depressie van de babyblues?
De babyblues duurt enkele dagen en verdwijnt vanzelf. Een postnatale depressie duurt langer dan twee weken en wordt niet vanzelf beter.
Kan ik borstvoeding geven tijdens behandeling?
Bespreek dit altijd met je behandelaar. CGT en gesprekstherapie zijn volledig veilig. Bij medicatie zijn er ook opties die compatibel zijn met borstvoeding.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Gaynes et al. (2005), Evidence Report · RIVM Perinatale Monitor · DSM-5, APA

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)ACT

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten