← Alle klachtenVrouwengezondheid

Premenstrueel syndroom (PMS)

Elke maand, de dagen voor je menstruatie, voel je je anders: prikkelbaar, moe, gespannen of somber. PMS is reëel en behandelbaar.

Wat is PMS?

Het premenstrueel syndroom (PMS) is een verzameling lichamelijke en emotionele klachten die ontstaan in de tweede helft van de menstruatiecyclus, na de eisprong en voor de menstruatie. Ze verdwijnen als de menstruatie begint.

Bijna alle vrouwen hebben ooit iets van PMS-klachten. Bij een deel zijn die klachten mild. Bij anderen zijn ze zo ernstig dat ze werk, relaties en dagelijks leven beïnvloeden. Als dat aanhoudend het geval is, spreken we van het premenstrueel syndroom.

Wetenschappelijke basis: PMS treft naar schatting 5-8% van de vrouwen in een klinisch significante vorm. De oorzaak is niet een afwijkend hormoongehalte, maar een verhoogde gevoeligheid voor progesteron en de bijbehorende fluctuaties (ACOG, 2015).
In cijfers
70–90% van de vrouwen ervaart soms PMS-klachten; 20–30% ernstige PMS
Voorkomen
Uitsluitend bij mensen met een menstruatiecyclus
Man / vrouw
Reproductieve leeftijd; meest gerapporteerd in de dertiger jaren
Leeftijd
PMS is geen diagnose voor psychologische behandeling tenzij klachten functioneel belemmerend zijn
Bij ernstige vormen geldt dezelfde behandeling als PMDD
Bron: ACOG Practice Bulletin (2014) · Yonkers & Simoni (2018), New England Journal of Medicine (2024)

Symptomen

PMS-klachten zijn divers. Zowel lichamelijk als emotioneel:

✓Prikkelbaarheid, stemmingswisselingen
✓Somberheid of neerslachtigheid
✓Angst of gespannenheid
✓Huilbuien
✓Hoofdpijn of migraine
✓Opgeblazen gevoel en gewichtstoename
✓Gevoelige of pijnlijke borsten
✓Vermoeidheid en weinig energie
✓Slaapproblemen
✓Concentratieproblemen
✓Sterk verlangen naar bepaald eten (suiker, zout)

Hoe weet je of je PMS hebt?

Houd twee maanden bij wanneer je klachten optreden en wanneer je menstruatie begint. Als er een consistent patroon is (klachten in de luteïnale fase, verbetering na de menstruatie) wijst dat op PMS.

Een psycholoog of huisarts kan je helpen te bepalen of de klachten onder PMS vallen of dat er sprake is van PMDD (de ernstigere variant).

PMS vs PMDD

PMDD is een ernstiger syndroom waarbij vooral emotionele klachten centraal staan en het dagelijks functioneren aanzienlijk belemmerd wordt. Bij PMDD is er geen hormonale disbalans, maar een extreme reactie op normale hormoonschommelingen.

Wat helpt?

Bewegen

Drie tot vijf keer per week matige beweging vermindert PMS-klachten significant, door endorfine-aanmaak en stressreductie.

Voeding

Minder suiker, cafeïne en alcohol in de luteinale fase. Vitamine B6 en magnesium zijn mogelijk ondersteunend.

Cyclusplanning

Weet wanneer je klachten komen en pas je agenda aan: minder verplichtingen in de zware periode.

Praten

Bespreken wat je meemaakt, met een partner, vriend of hulpverlener, vermindert schaamte en vergroot begrip.

Behandeling

CGT

Cognitieve gedragstherapie helpt bij de negatieve gedachten en emotionele reacties die bij PMS optreden.

Mindfulness

Bewuste aandacht voor lichamelijke sensaties en stemmingen vermindert de impact van PMS-klachten.

ACT

Leren omgaan met ongemak, zonder erdoor meegesleurd te worden.

Veelgestelde vragen

Hoeveel dagen voor mijn menstruatie krijg ik PMS?
Gemiddeld 1-2 weken, maar dit verschilt per vrouw. Houd je cyclus bij voor een persoonlijk beeld.
Kan je op latere leeftijd PMS krijgen?
Ja. PMS kan verergeren naarmate je ouder wordt, met name rond de overgang.
Is PMS te verhelpen?
Volledig verdwijnen is zeldzaam voor de menopauze, maar de impact is met leefstijlveranderingen en begeleiding significant te verminderen.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Halbreich et al. (2003), Gynecological Endocrinology · ACOG 2015 · NIH

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)Mindfulness

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten