Psychische klachten bij de overgang
De overgang is een natuurlijke fase. Maar de psychische impact ervan (stemmingswisselingen, slaapproblemen, somberheid) is voor veel vrouwen ingrijpender dan verwacht.
Wat is de overgang?
De overgang is de levensfase waarin de eierstokken minder oestrogeen en progesteron aanmaken en de menstruatie geleidelijk stopt. Dit begint gemiddeld rond de 45-50 jaar en duurt een paar jaar. De hormonale veranderingen hebben niet alleen lichamelijke gevolgen: ook de mentale en emotionele impact is voor veel vrouwen groter dan verwacht.
De overgang valt ook vaak samen met andere ingrijpende levensfases: kinderen die het huis uitgaan, veranderingen in werk of relaties, of rouw om dierbaren. Die combinatie maakt de overgang extra veeleisend.
Psychische klachten bij de overgang
Oorzaken
Hormonale veranderingen
Schommelend oestrogeen beïnvloedt neurotransmitters zoals serotonine en dopamine die je stemming reguleren.
Slaaptekort door opvliegers
Slecht slapen door nachtelijke opvliegers heeft direct effect op stemming, concentratie en weerbaarheid.
Levensfase-stress
De overgang valt samen met andere grote veranderingen in het leven die op zichzelf al emotioneel zwaar zijn.
Veranderd zelfgevoel
Het lichaam verandert zichtbaar. Voor sommige vrouwen roept dit gevoelens op rondom ouder worden, vruchtbaarheid en identiteit.
Wat helpt
Beweging
Bewegen reguleert stemming, vermindert opvliegers en verbetert slaap. Drie tot vijf keer per week 30 minuten maakt aantoonbaar verschil.
Slaaphygiëne
Vaste tijden, koele kamer, rustige routine voor het slapengaan. CGT-I (cognitieve gedragstherapie voor insomnia) is bewezen effectief bij overganggerelateerde slaapproblemen.
Mindfulness
Vermindert stemmingswisselingen en angstklachten bij de overgang, blijkt uit onderzoek.
Professionele begeleiding
Als de klachten je dagelijks leven en welzijn aantasten, kan een psycholoog helpen met CGT, ACT of andere aanpakken gericht op jouw specifieke klachten.
Veelgestelde vragen
Herken je jezelf hierin?
Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.
Bron: Bromberger & Epperson (2018), Biological Psychiatry · Trimbos Instituut · NVOG Richtlijn Menopauze
Passende behandelingen
Behandelvormen die hierbij helpen
Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.
Waar zoek je precies naar?
Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?
Doe de zelftest
Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.