← Alle klachtenZelfvertrouwen & zelfwaardering

Negatief zelfbeeld

Je ziet jezelf door een negatieve bril. Fouten vallen op, successen tellen niet. Een negatief zelfbeeld is leerbaar gedrag, en ook afleerbaar.

Wat is een zelfbeeld?

Je zelfbeeld is het beeld dat je van jezelf hebt: jouw overtuigingen, gedachten en oordelen over wie je bent en wat je waard bent. Het is deels aangeboren, maar voor een groot deel gevormd door ervaringen, opvoeding en de reacties van mensen om je heen.

Een zelfbeeld is niet hetzelfde als de werkelijkheid. Maar het beïnvloedt hoe je handelt, wat je aandurft en hoe je relaties aangaat. Een negatief zelfbeeld is een vertekend beeld, maar het voelt onlosmakelijk waar.

Wetenschappelijke basis: Cognitieve therapie (Beck) toont aan dat negatieve kernovertuigingen ('Ik ben niet goed genoeg', 'Ik ben een mislukking') de grondslag vormen voor depressie, angst en sociale problemen. Ze zijn aangeleerd en kunnen worden doorbroken.

Hoe herken je een negatief zelfbeeld?

✓Bang zijn om fouten te maken, ook kleine
✓Moeilijk kunnen genieten van je successen
✓Jezelf vergelijken, en er altijd slechter uit komen
✓Voortdurend zoeken naar bevestiging
✓Moeite met 'nee' zeggen of voor jezelf opkomen
✓Jezelf aanpassen om afwijzing te voorkomen
✓Alles wat fout gaat aan jezelf wijten
✓Positieve feedback wegstoppen, kritiek binnenkomend laten

Oorzaken

Vroege ervaringen

Gepest worden, hoge eisen van ouders, afwijzing of verwaarlozing laten diepe sporen na in hoe je jezelf ziet.

Vergelijkingsval

Jezelf continu meten aan anderen, zeker in het tijdperk van sociale media, vergroot een negatief zelfgevoel.

Perfectionisme

Je legt je lat zo hoog dat succes nooit goed genoeg is. Het zelfvertrouwen hangt af van prestaties, en dat is een broos fundament.

Negatieve ervaringen op latere leeftijd

Mislukkingen, afwijzingen en trauma kunnen ook op volwassen leeftijd een negatief zelfbeeld versterken.

Behandeling

COMET

Competitive Memory Training: een specifieke aanpak waarbij je negatieve zelfbeeldovertuigingen uitdaagt door positieve herinneringen en emoties te activeren en te versterken.

CGT

Je leert negatieve kernovertuigingen herkennen, bevragen en vervangen door realistischere, helpende gedachten.

Schematherapie

Bij diepe, vroegkinderlijke overtuigingen over je eigen waarde.

Zelfcompassie

Leren jezelf te behandelen met dezelfde vriendelijkheid die je een goede vriend zou geven.

Veelgestelde vragen

Kan je je zelfbeeld veranderen?
Ja, maar het kost tijd en oefening. Zelfbeeldverandering is hersenvormend werk. Met de juiste begeleiding is het goed mogelijk.
Wat is het verschil tussen een negatief zelfbeeld en een depressie?
Een negatief zelfbeeld kan leiden tot depressie, maar hoeft dat niet. Depressie is een breder patroon. Ze gaan regelmatig samen.
Hoe begin ik?
Schrijf elke dag drie dingen op die je goed hebt gedaan. Niet wat je perfect deed, maar wat je deed. Dit traint het brein om positiever te kijken.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Beck (1976), Cognitive Therapy · Neff (2011), Self-Compassion · DSM-5, APA

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

COMETCognitieve gedragstherapie (CGT)Schematherapie

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Een psycholoog zonder wachtlijstZonder verwijsbrief naar een psycholoogWat een psycholoog kost als je zelf betaaltHulp buiten je zorgverzekering omEen psycholoog in de avond of het weekendOnline een psycholoog sprekenHoe lang de wachtlijsten in de GGZ zijnZelf nagaan wat er speelt

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten