← Alle klachtenVermoeidheid & energie

Lethargie

Je bent meer dan moe. Alles kost moeite. Je lichaam voelt zwaar en je wil is weg. Lethargie is een signaal dat er iets diepers speelt.

Wat is lethargie?

Lethargie is meer dan gewone vermoeidheid. Het is een staat van intense mentale en lichamelijke uitputting waarbij je motivatie, energie en reactievermogen sterk zijn verminderd. Je kunt de hele dag wakker zijn maar voortdurend moe en apathisch.

Lethargie is nooit de diagnose op zich: het is een symptoom dat wijst op een onderliggende oorzaak. Die kan zowel lichamelijk als psychisch zijn.

Wetenschappelijke basis: Lethargie en apathie zijn geassocieerd met verminderde activiteit in de prefrontale cortex en het beloningssysteem van de hersenen. Psychische oorzaken (depressie, burn-out, trauma) en lichamelijke oorzaken (schildklier, bloedarmoede, infectie) kunnen beide een rol spelen.

Symptomen

✓Extreme vermoeidheid die niet verdwijnt met rust
✓Weinig tot geen motivatie of energie
✓Langzamere reactie op prikkels en gesprekken
✓Moeite om wakker te blijven of te concentreren
✓Spierzwakte of een zwaar gevoel in het lichaam
✓Weinig interesse in dingen die je normaal plezier geven
✓Gevoel van leegte of apathie

Oorzaken

Depressie

Een van de meest voorkomende oorzaken. Lethargie en gebrek aan motivatie zijn kernsymptomen van een depressieve stoornis.

Burn-out

Na langdurige overbelasting raken de energiereserves volledig uitgeput.

Slaapproblemen

Chronisch slaapgebrek of niet-herstellende slaap leidt tot ernstige lethargie overdag.

Trauma of aanhoudende stress

Het zenuwstelsel in chronische stressstand kost immens veel energie.

Lichamelijke oorzaken

Schildklierafwijkingen, bloedarmoede, diabetes, infecties of chronische pijn kunnen ook lethargie veroorzaken. Altijd goed om lichamelijke oorzaken uit te sluiten bij de huisarts.

Behandeling

Behandeling is gericht op de onderliggende oorzaak:

CGT bij depressie

Gedragsactivatie, stap voor stap meer actief worden, is de kern van CGT bij lethargie die samenhangt met depressie.

Burn-outbehandeling

Rust, herstel en stapsgewijze opbouw van activiteiten, gecombineerd met inzicht in de oorzaken.

Slaaptherapie (CGT-I)

Bij slaapproblemen als primaire oorzaak: cognitieve gedragstherapie voor insomnia.

Medisch onderzoek

Laat lichamelijke oorzaken uitsluiten bij je huisarts als eerste stap, zeker als er geen duidelijke psychische verklaring is.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen lethargie en vermoeidheid?
Vermoeidheid is normaal na inspanning. Lethargie is een intensere, aanhoudende staat van uitputting waarbij ook motivatie en reactiviteit zijn aangedaan.
Kan lethargie vanzelf overgaan?
Soms, als de oorzaak tijdelijk is (infectie, slaaptekort). Maar als het weken of maanden aanhoudt, zoek dan hulp.
Wanneer ga ik naar de huisarts?
Als lethargie langer dan twee weken aanhoudt, je dagelijks functioneren beïnvloedt, of gepaard gaat met andere verontrustende symptomen.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: DSM-5 · RIVM Gezondheidsmonitor · NHG Standaard Vermoeidheid

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)ACT

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Een psycholoog zonder wachtlijstZonder verwijsbrief naar een psycholoogWat een psycholoog kost als je zelf betaaltHulp buiten je zorgverzekering omEen psycholoog in de avond of het weekendOnline een psycholoog sprekenHoe lang de wachtlijsten in de GGZ zijnZelf nagaan wat er speelt

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten