Identiteit en persoonlijkheid
Wie ben ik eigenlijk? Een vraag die iedereen wel eens stelt. Als je jezelf uit het oog verliest, kan dat leiden tot verwarring, stress en een identiteitscrisis.
Wat is identiteit?
Je identiteit is de som van wie je bent: je waarden, overtuigingen, kwaliteiten, rollen en hoe je de wereld ervaart. Het is niet statisch: je identiteit ontwikkelt zich mee met de levensfases die je doorloopt.
Psycholoog Jonathan Cheek onderscheidt vier dimensies van identiteit: persoonlijk (wie je innerlijk bent), sociaal (hoe je je verhoudt tot anderen), relationeel (wie je bent in verbinding), en cultureel (je achtergrond en erfenis). Doorgaans zijn twee van de vier het meest bepalend voor je zelfgevoel.
Persoonlijkheid
Je persoonlijkheid is de karakteristieke manier waarop je denkt, voelt en handelt. Onderzoek heeft vijf basisdimensies van persoonlijkheid aangetoond (de 'Big Five'):
Openheid
Nieuwsgierigheid, creativiteit, brede interesses tegenover een meer praktische, concrete instelling.
Consciëntieusheid
Planmatig, ordelijk, betrouwbaar tegenover spontaan en flexibel.
Extraversie
Energie halen uit sociale interactie tegenover reflectie en rust.
Vriendelijkheid
Samenwerken, empathie tegenover competitief en zelfgericht.
Neuroticisme
Mate van emotionele gevoeligheid en gevoeligheid voor stress.
Persoonlijkheid is voor een deel aangeboren, maar ook sterk gevormd door opvoeding, ervaringen en omgeving.
Identiteitscrisis
Een identiteitscrisis ontstaat als je het gevoel hebt dat je niet meer weet wie je bent of waar je naartoe wilt. Dit kan optreden na grote levensveranderingen (verlies, scheiding, pensionering, migratie) of in transitiefases (adolescentie, midlife).
Typische signalen:
CGT
Negatieve overtuigingen over jezelf herkennen en doorbreken.
ACT
Handelen vanuit waarden, ook als je nog niet weet wie je bent.
Schematherapie
Bij diepe patronen die je identiteitsgevoel ondermijnen.
Existentiële therapie
Werken aan zingeving, keuzes en wie je wilt zijn.
Veelgestelde vragen
Herken je jezelf hierin?
Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.
Bron: Erikson (1968), Identity: Youth and Crisis · Cheek (2012), Identity style · Trimbos Instituut
Passende behandelingen
Behandelvormen die hierbij helpen
Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.
Waar zoek je precies naar?
Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?
Doe de zelftest
Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.