← Alle klachtenTrauma & hechting

Emotionele verwaarlozing

Je hebt het goed overleefd, maar soms voel je dat er iets mist. Dat je niet echt gezien of begrepen bent. Dat kan te maken hebben met emotionele verwaarlozing.

Wat is emotionele verwaarlozing?

Emotionele verwaarlozing betekent dat je langere tijd te weinig aandacht, warmte, erkenning of steun hebt ontvangen voor wie je bent en wat je voelt. Het gaat niet alleen om wat anderen hebben gedaan, maar ook om wat ze niet hebben gegeven, en wat jij nodig had.

Het is iets anders dan emotionele mishandeling. Bij mishandeling is er actief kwetsend gedrag. Verwaarlozing is het ontbreken van iets. Dat maakt het lastiger te herkennen, ook voor jezelf. En toch kan de impact even groot zijn.

Wetenschappelijke basis: Hechtingstheorie (Bowlby) laat zien dat kinderen emotionele responsiviteit van hun verzorgers nodig hebben voor een gezonde ontwikkeling van zelfregulatie, zelfvertrouwen en relationele vaardigheden. Gebrek hieraan kan langdurige gevolgen hebben.

Hoe herken je het?

✓Gevoel dat je niet goed genoeg bent, zonder duidelijke reden
✓Moeite met het herkennen of uiten van je eigen gevoelens
✓Sterke behoefte aan bevestiging van anderen
✓Snel aanpassen aan anderen, moeilijk voor jezelf opkomen
✓Moeite met diepe verbinding in relaties
✓Geen ruimte hebben gehad voor je gevoelens als kind
✓Het gevoel dat je gevoelens er niet toe deden
✓Niet weten wat je echt nodig hebt

Oorzaken

Emotionele verwaarlozing kan verschillende achtergronden hebben, en het is bijna nooit de bedoeling geweest van de ouder of verzorger. Toch zijn de gevolgen reëel:

Emotioneel afwezige ouders

Een ouder die er fysiek wel is, maar emotioneel niet beschikbaar. Vanwege eigen problematiek, depressie, stress of overwerkt zijn.

Hoge eisen of prestatiegericht opvoeden

Liefde die voelde als voorwaardelijk: je werd gezien voor je prestaties, niet voor wie je bent.

Groot gezin of aandacht voor een ziek broer/zus

Een kind dat 'er geen last van heeft' en daardoor minder aandacht krijgt, terwijl het die aandacht wel nodig heeft.

Culturele of generationele patronen

Opvoedstijlen waarbij emoties weinig ruimte kregen, soms omdat ouders het zelf niet anders kenden.

Herstel

Herstel begint met erkenning. het benoemen dat je iets hebt gemist dat je nodig had. Dat is geen aanklacht aan je ouders, maar een eerlijke blik op je eigen geschiedenis.

Daarna: inzicht krijgen in de patronen die je hebt aangeleerd, werken aan zelfcompassie en leren wat je echt nodig hebt. Je hoeft er niet op te wachten dat iemand anders het erkent. Herstel begint bij jou.

Schematherapie

Heel geschikt bij emotionele verwaarlozing: je werkt aan de diepe overtuigingen en lert voor jezelf te zorgen zoals je dat vroeger niet hebt geleerd.

CGT

Helpt bij het doorbreken van negatieve denkpatronen die voortkomen uit verwaarlozing.

ACT

Leren accepteren wat was, en handelen vanuit wat voor jou nu echt belangrijk is.

EMDR

Als er ook sprake is van traumatische herinneringen die de verwaarlozing begeleiden.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen emotionele verwaarlozing en mishandeling?
Bij mishandeling is er actief kwetsend gedrag. Bij verwaarlozing ontbreekt er iets: warmte, aandacht, erkenning. Beide kunnen diepe sporen nalaten.
Is emotionele verwaarlozing een trauma?
Het kan zijn. Langdurige emotionele verwaarlozing kan leiden tot ontwikkelingstrauma of complexe PTSS, met name wanneer het vroeg begint.
Wat als ik niet zeker weet of ik dit heb meegemaakt?
Dat is normaal. verwaarlozing is juist zo moeilijk te herkennen omdat het over wat ontbrak gaat, niet over wat er wel was. Als je signalen herkent, is dat voldoende reden om er met een professional over te praten.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: GGZ Standaarden · Bowlby (1988), Attachment Theory · Jonice Webb (2014), Running on Empty

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

SchematherapieEMDR

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten