← Alle klachtenObsessieve klacht

Body Dysmorphic Disorder (BDD)

Je denkt dagelijks aan dat ene lichaamsdeel. Je besteedt er uren aan voor de spiegel, met camouflagemake-up, met vermijden. Maar niemand om je heen ziet het probleem. Dat is BDD.

Wat is BDD?

Body Dysmorphic Disorder (BDD) is een obsessief-compulsieve stoornis waarbij je een vertekend beeld hebt van (een deel van) je uiterlijk. Je ziet een onvolkomenheid die objectief gezien niet bestaat of sterk overdreven is. De gedachten erover zijn hardnekkig, opdringerig en onmogelijk te stoppen.

BDD heeft niets met ijdelheid te maken. Het is een ernstige aandoening die dagelijks functioneren sterk belemmert. Mensen met BDD besteden uren per dag aan controle, camouflage of vermijding en leven in een cirkel van schaamte en obsessie.

Wetenschappelijke basis: BDD treft 1,7-2% van de bevolking. Het treedt op bij mannen en vrouwen gelijkelijk. BDD heeft grote overlap met OCD en is goed behandelbaar met CGT + exposure. Suïciderisico is aanzienlijk hoger dan gemiddeld. Professionele hulp is essentieel (Phillips, 2005).
In cijfers
1,7–2,4% van de bevolking; vaker dan anorexia
Voorkomen
Vergelijkbaar bij mannen en vrouwen
Man / vrouw
Gemiddelde aanvang: 16–17 jaar
Leeftijd
BDD wordt in de praktijk zwaar ondergediagnosticeerd
Bij BDD is het risico op zelfdoding sterk verhoogd ten opzichte van de algemene bevolking
Bron: Phillips et al. (2010), Psychiatric Clinics of North America · DSM-5 APA (2024)

Hoe herken je BDD?

✓Obsessieve gedachten over een vermeend lichamelijk gebrek
✓Spiegelen: uren jezelf bekijken of juist spiegels actief vermijden
✓Vergelijken met anderen om te zien hoe normaal of lelijk je bent
✓Camoufleren via kleding, make-up, houding of haardracht
✓Sociale situaties vermijden uit schaamte voor je uiterlijk
✓Overweging van cosmetische ingrepen om het gebrek op te lossen
✓Moeite met functioneren op werk of school door preoccupatie

Behandeling

BDD is goed te behandelen. Cosmetische ingrepen helpen niet: de preoccupatie verschuift dan naar een ander lichaamsdeel. Psychologische behandeling is de aanpak die werkt.

CGT met exposure

De gouden standaard voor BDD. Je onderzoekt de vertekende gedachten over je uiterlijk en gaat stap voor stap vermijdingsgedrag doorbreken.

ERP (Exposure en Responspreventie)

Vergelijkbaar met OCD-behandeling: je stelt je bloot aan de angstprikkel (zonder te controleren of te camoufleren) totdat de angst afneemt.

Schematherapie

Als BDD samenhangt met diepe overtuigingen over niet goed genoeg zijn of zichzelf als minderwaardig beschouwen.

Veelgestelde vragen

Helpt cosmetische chirurgie bij BDD?
Nee. Onderzoek toont consistent aan dat cosmetische ingrepen de preoccupatie niet verminderen. De obsessie verschuift naar een ander lichaamsdeel of intensiveert. Psychologische behandeling is de enige bewezen aanpak.
Is BDD hetzelfde als een laag zelfvertrouwen?
Nee. BDD is een klinische stoornis waarbij de preoccupatie met het uiterlijk obsessief en dwangmatig is. Het verschilt wezenlijk van gewone onzekerheid.
Hoe lang duurt behandeling?
Gemiddeld 3 tot 6 maanden CGT + ERP, afhankelijk van de ernst. Bij ernstige BDD kan behandeling langer duren.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Phillips (2005), The Broken Mirror · Veale et al. (1996), Behaviour Research and Therapy · DSM-5

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)Exposure in vivo

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten