← Alle klachtenAngststoornis

Agorafobie

Je durft niet meer naar de supermarkt. Of niet met de trein. Of überhaupt nauwelijks de deur nog uit. Agorafobie is de angst voor situaties waaruit vluchten moeilijk lijkt, en het kan je wereld flink inkrimpen.

Wat is agorafobie?

Agorafobie is een angststoornis waarbij je intense angst ervaart in situaties waaruit vluchten moeilijk lijkt, of waarbij je bang bent dat er geen hulp beschikbaar is als je in paniek raakt. Drukke winkels, openbaar vervoer, plekken waar je niet snel weg kunt: dat zijn typische agorafobie-situaties.

De angst leidt vaak tot vermijdingsgedrag: je gaat steeds minder doen en steeds minder plekken op. Je wereld wordt kleiner. Soms verlaat je je huis nauwelijks meer.

Wetenschappelijke basis: Agorafobie treft 1,7% van de bevolking en gaat in 50% van de gevallen samen met een paniekstoornis (Wittchen et al., 2010, European Psychiatry).
In cijfers
1,7% van de Nederlandse bevolking
Voorkomen
Vrouwen 2× vaker dan mannen
Man / vrouw
Gemiddelde aanvangsleeftijd: 17–28 jaar
Leeftijd
Gaat vaak samen met een paniekstoornis
Zonder behandeling zelden spontaan herstel
Behandelingsduur: Exposure therapie: 10–15 sessies (Trimbos Richtlijn Angststoornissen 2020 · Barlow et al. 2000, Clinical Psychology Review)
Bron: NEMESIS-2, De Graaf et al. (2013) · DSM-5 APA · Trimbos Instituut (2024)

Wat voel je bij agorafobie?

✓Intense angst op plekken waar je niet snel weg kunt
✓Hartkloppingen, zweten, benauwdheid of duizeligheid
✓Het gevoel dat je de controle verliest
✓Constant alert zijn op nooduitgangen of vluchtwegen
✓Steeds meer situaties gaan vermijden
✓Onmacht en frustratie over je eigen angst
✓Eenzaamheid doordat je de deur niet meer durft uit

Waardoor ontstaat het?

Agorafobie heeft zelden één oorzaak. Het begint vaak met een paniekaanval op een publieke plek. Die ervaring maakt je waakzamer: je wilt voorkomen dat het opnieuw gebeurt. Dat leidt tot vermijding. En hoe meer je vermijdt, hoe groter de angst wordt. Erfelijkheid, een angstig temperament en stressvolle levensgebeurtenissen spelen ook een rol.

Behandeling

Agorafobie is goed te behandelen. De meest effectieve methode is exposure therapie: je gaat, op jouw tempo en onder begeleiding, de situaties die je vermijdt stap voor stap tegemoet. Het brein leert zo dat de gevreesde ramp uitblijft en de angst afneemt.

Cognitieve gedragstherapie helpt je ook de catastrofische gedachten te onderzoeken die de angst voeden. EMDR kan worden ingezet als de angst is ontstaan na een beangstigende ervaring.

Veelgestelde vragen

Is agorafobie hetzelfde als pleinvrees?
Pleinvrees is een verouderde term voor agorafobie. Het gaat niet specifiek over pleinen, maar over elke situatie waaruit vluchten moeilijk lijkt of waarbij je bang bent geen hulp te krijgen.
Kan ik van agorafobie herstellen?
Ja. Met exposure therapie herstelt het overgrote deel van de mensen significant. De aanpak vraagt moed en doorzettingsvermogen, maar de resultaten zijn bewezen.
Moet ik altijd met iemand mee om naar buiten te gaan?
Een 'veiligheidspersoon' geeft tijdelijk rust maar houdt de angst in stand. Behandeling richt zich juist op het weer zelfstandig durven bewegen.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jouw situatie past.

Bron: DSM-5, APA · Barlow (2002), Anxiety and Its Disorders · NICE Guidelines Anxiety 2014

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)Exposure in vivo

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten