Voor hulpverleners
Niet gecontracteerde zorg in de GGZ
Werken zonder contract met zorgverzekeraars mag, en veel vrijgevestigde praktijken doen het. Hieronder staat wat je cliënt dan vergoed krijgt, wat je verplicht bent te vertellen voordat je begint, en wat het voor je praktijk betekent.
Eerst het verschil dat vaak door elkaar loopt
Niet gecontracteerd
Je levert zorg die onder de basisverzekering valt, maar je hebt geen contract met de verzekeraar. De cliënt krijgt een deel vergoed en betaalt de rest zelf.
Onvergoed
De zorg valt buiten de basisverzekering, bijvoorbeeld omdat er geen diagnose is of omdat de cliënt bewust buiten zijn dossier wil blijven. Er is geen vergoeding.
Wat je cliënt vergoed krijgt
"Indien een verzekerde krachtens zijn zorgverzekering een bepaalde vorm van zorg of een andere dienst dient te betrekken van een aanbieder met wie zijn zorgverzekeraar een overeenkomst heeft gesloten, en hij deze zorg desalniettemin betrekt van een andere aanbieder, heeft hij recht op een door de zorgverzekeraar te bepalen vergoeding van de voor deze zorg gemaakte kosten."
Artikel 13, eerste lid, Zorgverzekeringswet
De kern zit in vier woorden: een door de zorgverzekeraar te bepalen vergoeding. De wet zegt dus niet hoeveel, alleen dat er iets vergoed moet worden en dat de verzekeraar de berekeningswijze in zijn modelovereenkomst opneemt.
Daarom staat er op deze pagina geen percentage. Bedragen verschillen per verzekeraar, per polis en per jaar, en een rondgaand getal helpt je cliënt niet. Laat hem het bij de eigen verzekeraar navragen, met jouw tarief erbij.
Er zit wel een ondergrens aan
Een verzekeraar mag de vergoeding laag genoeg zetten om mensen te sturen naar een aanbieder met wie hij wél een contract heeft. Maar niet zó laag dat het een feitelijke belemmering wordt om voor jou te kiezen. Dat heet het hinderpaalcriterium, en er ligt een wetsvoorstel om het uitdrukkelijk in artikel 13 vast te leggen.
Wat je verplicht bent te vertellen
Dit is geen vrijblijvende aanbeveling. De Regeling transparantie zorgaanbieders van de Nederlandse Zorgautoriteit verplicht je om actief en aantoonbaar te informeren, en wel vóór de eerste afspraak.
Zeg of je een contract hebt
De cliënt moet weten of jij een contract hebt met zijn of haar zorgverzekeraar. Dat bepaalt namelijk wat er vergoed wordt en wat niet.
Zeg dat er eigen kosten kunnen zijn
Je vertelt dat de cliënt mogelijk een deel van de zorg zelf moet betalen, of maar een beperkte vergoeding krijgt. Niet in kleine lettertjes, maar in het gesprek.
Noem je tarief
Je zegt wat de zorg bij jou kost, zodat de cliënt dat bedrag kan voorleggen aan de eigen verzekeraar en zelf kan uitrekenen wat er overblijft.
Let op: het alleen op je website zetten telt niet. Informatie die de cliënt zelf moet opzoeken geldt niet als actief informeren.
Wat het betekent voor je praktijk
Zonder contract werken heeft echte voordelen en echte nadelen. Hier staan ze naast elkaar, zonder de nadelen klein te schrijven.
Voordeel
Je bepaalt je eigen tarief
Tot aan het NZa-maximum bepaal je zelf wat je rekent. Je onderhandelt niet met een verzekeraar en zit niet vast aan wat die je aanbiedt.
Voordeel
Geen omzetplafond
Met een contract komt vrijwel altijd een maximum aan omzet. Is dat vol, dan kun je die cliënten dat jaar niet meer declareren. Zonder contract bestaat die grens niet.
Voordeel
Minder administratie van de verzekeraar
Contractvoorwaarden brengen eigen registratie-eisen, materiële controles en jaarlijkse onderhandelingen mee. Die vallen weg.
Nadeel
Je cliënt betaalt een deel zelf
Dat is de keerzijde, en hij weegt zwaar. Voor wie het niet kan missen is dit een echte drempel, en dat merk je in wie er wel en niet komt.
Nadeel
Je moet het goed uitleggen
De informatieplicht is geen formaliteit. Je moet actief en aantoonbaar informeren, en dat kost gesprekstijd vóór de behandeling begint.
Nadeel
Je loopt betalingsrisico
Je factureert de cliënt en niet de verzekeraar. Blijft die betaling uit, dan is dat jouw probleem, niet dat van een instelling.
Hoe PsyIntake hierin staat
De cliënt betaalt PsyIntake voor het regelen van de afspraak, er gaat geen declaratie naar een verzekeraar, en het bedrag staat vooraf op de site. Daarmee is de informatieplicht al ingevuld voordat jij iemand spreekt. Geen gesprek dat begint met uitleggen wat het kost, en geen cliënt die achteraf schrikt van een rekening.
Wat je daarnaast in je eigen praktijk doet, met of zonder contract, staat daar helemaal los van. PsyIntake vraagt geen exclusiviteit.
Veelgestelde vragen
Wat krijgt mijn cliënt vergoed als ik geen contract heb?
Volgens artikel 13 van de Zorgverzekeringswet heeft je cliënt recht op een door de zorgverzekeraar te bepalen vergoeding van de gemaakte kosten. De wet legt de hoogte dus bij de verzekeraar, en die moet de berekeningswijze opnemen in de modelovereenkomst. Hoeveel dat is verschilt per verzekeraar, per polis en per jaar. Laat je cliënt het bij de eigen verzekeraar navragen in plaats van af te gaan op een percentage dat ergens rondgaat.
Mag een verzekeraar de vergoeding zo laag zetten als hij wil?
Nee. De vergoeding mag laag genoeg zijn om mensen te stimuleren naar een gecontracteerde aanbieder te gaan, maar niet zo laag dat zij een feitelijke belemmering vormt om naar een niet-gecontracteerde aanbieder te gaan. Dat heet het hinderpaalcriterium. Er ligt een wetsvoorstel om dit uitdrukkelijk in artikel 13 vast te leggen.
Wat moet ik mijn cliënt vertellen voordat we beginnen?
Drie dingen, en actief en aantoonbaar vóór de eerste afspraak: of je een contract hebt met zijn verzekeraar, dat hij mogelijk een deel zelf moet betalen of een beperkte vergoeding krijgt, en wat jouw tarief is. Dat staat in de Regeling transparantie zorgaanbieders van de Nederlandse Zorgautoriteit. Let op: het alleen op je website zetten telt niet als actief informeren.
Is niet gecontracteerde zorg hetzelfde als onvergoede zorg?
Nee, en dat verschil is belangrijk. Niet gecontracteerde zorg is verzekerde zorg die je levert zonder contract met de verzekeraar: de cliënt krijgt een deel vergoed. Onvergoede zorg valt helemaal buiten de basisverzekering, bijvoorbeeld omdat er geen diagnose is of omdat iemand bewust buiten zijn dossier wil blijven. Dan is er geen vergoeding en betaalt de cliënt alles zelf.
Hoe zit dat bij PsyIntake?
De cliënt betaalt PsyIntake bemiddelingskosten voor het regelen van de afspraak, weet dat vooraf en er gaat geen declaratie naar een verzekeraar. Daarmee is de informatieplicht al ingevuld voordat jij iemand spreekt: de kosten staan op de site en de cliënt rekent af bij het boeken. Wat je daarnaast in je eigen praktijk doet, met of zonder contract, staat daar los van.
Bronnen
- Zorgverzekeringswet, artikel 13, versie geldig vanaf 1 januari 2026: het recht op een door de zorgverzekeraar te bepalen vergoeding.
- Nederlandse Zorgautoriteit, informatieverstrekking bij niet gecontracteerde zorg: de plicht om actief en aantoonbaar te informeren vóór de eerste afspraak, uit de Regeling transparantie zorgaanbieders.
- Rijksoverheid, wetsvoorstel om contracteren van zorg te stimuleren, 17 mei 2024: het verankeren van het hinderpaalcriterium in artikel 13.
Nagetrokken bij de bron op 14 september 2026. Wetgeving verandert, dus controleer bij de bron zelf. Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies.