← Alle klachtenSeizoensgebonden depressie

Zomerdepressie

Terwijl iedereen geniet van de zon, voel jij je juist slechter. Een zomerdepressie is zeldzamer dan de wintervariant, maar net zo reëel en behandelbaar.

Wat is een zomerdepressie?

Een zomerdepressie is een seizoensgebonden depressie die elk jaar terugkeert in de zomer en vanzelf verbetert als de herfst aanbreekt. Het is een subtype van de Seasonal Affective Disorder (SAD), de bekendere variant treedt op in de winter, maar een zomerdepressie treft naar schatting 0,1% van de Nederlanders.

Dat het zeldzamer is, maakt het niet minder ernstig. En het contrast met de omgeving (iedereen blij, de zon schijnt, festivaltijd) kan het gevoel van eenzaamheid en onbegrip extra versterken.

Wetenschappelijke basis: De exacte mechanismen van zomerdepressie zijn minder goed begrepen dan die van winterdepressie. Factoren als hitte, feller licht, verstoorde slaap door lange dagen en sociale druk tijdens de zomermaanden zijn wetenschappelijk aangedragen verklaringen.
In cijfers
Zomerdepressie (omgekeerde SAD): 0,7–1% van de bevolking
Voorkomen
Mannen iets vaker dan bij winterdepressie
Man / vrouw
Reproductieve leeftijd; gemiddelde aanvang eerder dan winterdepressie
Leeftijd
Kenmerken zijn tegengesteld aan winterdepressie: slaaptekort, verminderde eetlust, angst
Behandeling: koeling, verduistering, aanpassing dag-nachtritme
Bron: Wehr, Sack & Rosenthal (1987), American Journal of Psychiatry · DSM-5 APA (seizoenspatroon specifier) (2024)

Symptomen

Zomerdepressie heeft enkele opvallend andere kenmerken dan de wintervariant:

✓Aanhoudende somberheid of leegte
✓Slaapproblemen: moeite met inslapen door licht en hitte
✓Verminderde eetlust (anders dan winterdepressie waar juist meer eetlust is)
✓Prikkelbaarheid of agitatie
✓Angst
✓Gevoeligheid voor felle zon of warmte
✓Verlies van interesse in sociale activiteiten
✓Gevoel dat je 'blij zou moeten zijn' maar het niet bent
Het verschil met winterdepressie: winterdepressie gaat gepaard met te veel slaap en te veel eten. Zomerdepressie gaat juist gepaard met slapeloosheid en minder eetlust.

Oorzaken

Feller licht en hitte

Voor sommige mensen is overmatig licht eerder belastend dan stimulerend: het verstoort de slaap en de melatonineaanmaak.

Sociale druk

De zomer staat vol verwachtingen: actief zijn, genieten, er op uit. Als je dat niet kunt opbrengen, voel je je buiten de boot vallen.

Verstoord slaapritme

Lange dagen verstoren het circadiaanse ritme, wat stemming en energie beïnvloedt.

Hitte

Warmte kan stress op het lichaam leggen en de slaap beïnvloeden.

Tips

Koele en donkere omgeving

Zorg voor verduisteringsgordijnen, airco of een koele kamer. Geef je lichaam de illusie van herfst.

Structuur bewaren

Vaste slaaptijden, ook in de zomer. Voorkom dat late zomeravonden je slaapritme ontregelen.

Beweging in de koelste uren

Vroege ochtend of avond, en vermijd het felle midden van de dag.

Sociale druk benoemen

Zeg eerlijk dat de zomer voor jou moeilijker is. Je hoeft het niet te verbergen.

Behandeling

CGT

Aanpak van de gedachten die de zomerdepressie in stand houden. Sociale verwachtingen herformuleren.

Lichtfiltratie

Sommige mensen met zomerdepressie reageren goed op het beperken van (ochtend)lichtblootstelling.

Slaapbegeleiding (CGT-I)

Als verstoorde slaap een centrale rol speelt.

Medicamenteuze ondersteuning

In overleg met de huisarts of psychiater, als psychologische behandeling niet voldoende is.

Veelgestelde vragen

Kan je een zomerdip hebben?
Ja, een mildere variant zonder de ernst van een depressie. Als het elk jaar terugkomt en het dagelijks leven verstoort, verdient het serieuze aandacht.
Hoe verschilt een zomerdepressie van een winterdepressie?
Winterdepressie: te veel slapen, te veel eten, zware energie. Zomerdepressie: slaaptekort, weinig eetlust, prikkelbaarheid.
Helpt een psycholoog bij een zomerdepressie?
Ja. CGT is ook bij zomerdepressie effectief. Vroeg starten, bij voorkeur als je de eerste tekenen herkent.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Rosenthal et al. (1984), Archives of General Psychiatry · Rastad et al. (2017), Psychiatry Research · DSM-5, APA

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)ACT

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten