Werkproblemen: als het op je werk niet goed gaat
Een conflict met je leidinggevende, onzekerheid door een reorganisatie of een functie die niet meer bij je past: problemen op het werk neem je mee naar huis. Ze kosten slaap, energie en vaak ook rust in je relatie. Je bent niet de enige, en je hoeft er niet alleen uit te komen.
Wat zijn werkproblemen?
Met werkproblemen bedoelen we situaties op het werk die je uit balans brengen. Denk aan een conflict met een leidinggevende of collega's, een slecht functioneringsgesprek, pesten, een reorganisatie, dreigend ontslag of het gevoel dat je werk niet meer bij je past.
Het verschil met werkstress: bij werkstress gaat het vooral om te veel druk en te weinig herstel. Bij werkproblemen gaat het om een situatie of verhouding op het werk die schuurt. Die twee komen vaak samen voor, en langdurige werkproblemen kunnen leiden tot overspannenheid of een burn-out. Lees ook over werkstress en burn-out.
Werk en thuis zijn geen gescheiden werelden. Wat op het werk gebeurt, neem je mee naar huis, en spanning thuis neem je mee naar het werk. Daarom kan een werkprobleem ook je relatie onder druk zetten.
Wat je kunt merken
Piekeren over werk
Ook 's avonds en in het weekend blijven gesprekken en situaties door je hoofd gaan.
Spanning thuis
Je bent sneller geïrriteerd, trekt je terug of praat thuis alleen nog over het werk.
Twijfel aan jezelf
Je gaat twijfelen of je het wel goed doet, of je nog op je plek zit.
Lichamelijke signalen
Slecht slapen, hoofdpijn, een gespannen gevoel of opzien tegen de maandag.
Vermijden
Je ziet op tegen bepaalde gesprekken of mensen, of meldt je ziek om eronderuit te komen.
Veelvoorkomende oorzaken
Werkproblemen ontstaan vaak in de verhouding tussen jou, de mensen om je heen en de organisatie. Het ligt zelden alleen aan jou.
Wat zegt het onderzoek?
Dat werkproblemen je raken, is goed onderzocht. Een meta-analyse van tientallen studies laat zien dat pesten en conflicten op het werk samenhangen met meer klachten van somberheid, angst en stress, ook in onderzoek dat mensen over langere tijd volgt (Verkuil, Atasayi en Molendijk, 2015).
Ook onzekerheid over je baan doet iets met je. Een overzicht van het onderzoek vond dat baanonzekerheid samenhangt met een slechtere gezondheid en minder plezier in het werk (Sverke, Hellgren en Näswall, 2002). En spanning tussen werk en thuis hangt samen met minder welzijn, zowel op het werk als daarbuiten (Amstad en collega's, 2011). Deze overzichten zijn wat ouder, maar het beeld is in later onderzoek bevestigd.
Er is ook goed nieuws: hulp werkt. Een meta-analyse van programma's tegen werkstress vond een middelgroot tot groot effect, en de cognitief-gedragsmatige aanpak werkte daarbij het best (Richardson en Rothstein, 2008).
Behandeling
Gesprekken met een hulpverlener
Ordenen wat er speelt, wat het met je doet en welke stappen je wilt zetten. Soms helpt het al om het verhaal van buiten te bekijken.
Cognitieve gedragstherapie (CGT) of coaching
Werken aan je gedachten over de situatie en aan vaardigheden zoals grenzen aangeven, een moeilijk gesprek voeren en weer ontspannen na het werk.
Relatietherapie
Als de spanning van het werk thuis tussen jullie in komt te staan, kunnen jullie daar samen naar kijken, zodat je partner een steun wordt in plaats van een extra zorg.
Samen met de bedrijfsarts
Zit je ziek thuis of dreigt dat, betrek dan ook de bedrijfsarts. Die kan meedenken over werk, herstel en terugkeer.
Wanneer zoek je hulp?
Zoek hulp als het werk je slaap, je stemming of je relatie raakt, als je er zelf niet goed uitkomt, of als je merkt dat je gaat vermijden. Je hoeft niet te wachten tot je uitvalt: hoe eerder, hoe meer keuzes je nog hebt.
Wat je zelf kunt doen
Veelgestelde vragen
Bronnen
- Amstad, F. T., Meier, L. L., Fasel, U., Elfering, A., & Semmer, N. K. (2011). A meta-analysis of work-family conflict and various outcomes with a special emphasis on cross-domain versus matching-domain relations. Journal of Occupational Health Psychology, 16(2), 151-169.
- Richardson, K. M., & Rothstein, H. R. (2008). Effects of occupational stress management intervention programs: a meta-analysis. Journal of Occupational Health Psychology, 13(1), 69-93.
- Sverke, M., Hellgren, J., & Näswall, K. (2002). No security: a meta-analysis and review of job insecurity and its consequences. Journal of Occupational Health Psychology, 7(3), 242-264.
- Verkuil, B., Atasayi, S., & Molendijk, M. L. (2015). Workplace bullying and mental health: a meta-analysis on cross-sectional and longitudinal data. PLoS One, 10(8), e0135225.
Herken je jezelf hierin?
Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.
Passende behandelingen
Behandelvormen die hierbij helpen
Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.
Waar zoek je precies naar?
Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?
Doe de zelftest
Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.