← Alle klachtenZelfbeeld

Weinig zelfvertrouwen

Je twijfelt vaak aan jezelf. Je houdt je in, je neemt de achtergrond. Weinig zelfvertrouwen is geen karaktereigenschap: het is een patroon dat veranderd kan worden.

Wat is zelfvertrouwen?

Zelfvertrouwen is het vertrouwen dat je hebt in je eigen kunnen en je eigen waarde. Het is de overtuiging dat je situaties aankan, dat je fouten mag maken en dat je de moeite waard bent, ook als je niet perfect bent.

Zelfvertrouwen bestaat uit twee lagen: het vertrouwen in je prestaties (competentie) en het vertrouwen in je waarde als persoon (eigenwaarde). Weinig zelfvertrouwen raakt beide.

Wetenschappelijke basis: Laag zelfvertrouwen hangt nauw samen met negatieve kernovertuigingen over jezelf, die vaak al in de vroege jeugd zijn gevormd. CGT en schematherapie zijn effectief in het doorbreken van deze patronen.

Hoe herken je het?

✓Je twijfelt veel aan je eigen oordeel en keuzes
✓Je hebt moeite om voor jezelf op te komen
✓Je vergelijkt jezelf snel, en ongunstig, met anderen
✓Je bent bang voor afwijzing of kritiek
✓Je houdt je mening achter in groepen
✓Je stelt hoge eisen aan jezelf maar gelooft niet dat je het haalt
✓Je hebt moeite om complimenten te ontvangen

Hoe ontstaat het?

Opvoeding

Kritische of veeleisende ouders, gebrek aan erkenning of aanmoediging, overbeschermende opvoeding die eigen verantwoordelijkheid beperkte.

Pesterijen

Langdurig gepest worden tast zelfvertrouwen en zelfbeeld diep aan.

Faalangst en vermijding

Kansen niet pakken uit angst om te falen, waardoor je nooit de succeservaring opdoet die zelfvertrouwen opbouwt.

Perfectionisme

De lat zo hoog leggen dat je hem nooit haalt, wat leidt tot een constant gevoel van tekortschieten.

De neerwaartse spiraal

Weinig zelfvertrouwen → vermijding van situaties → geen succeservaringen → bevestiging van 'ik kan het niet' → minder zelfvertrouwen.

Doorbreken van die spiraal vraagt om actie: kleine stappen zetten, ondanks de angst.

Zelfvertrouwen groeit door te doen, niet door eerst te wachten totdat je je zeker voelt. Dat gevoel van zekerheid volgt op successen, niet andersom.

Behandeling

CGT

Herkennen en doorbreken van de negatieve gedachten ('Ik kan het niet', 'Niemand vindt me leuk'). Oefenen met realistische alternatieven.

Gedragsexperimenten

Kleine stappen buiten je comfortzone zetten, en ontdekken dat het meevalt.

Schematherapie

Voor diepgewortelde overtuigingen die al lang aanwezig zijn.

Sociale vaardigheidstraining

Oefenen met assertiviteit, nee zeggen en jezelf uiten.

Veelgestelde vragen

Hoe kan ik meer zelfvertrouwen krijgen?
Door te doen. Kleine acties die net buiten je comfortzone liggen, opdoen van succeservaringen, en de zelfkritische stem leren herkennen en relativeren.
Is weinig zelfvertrouwen aangeboren?
Aanleg speelt een rol, maar zelfvertrouwen wordt voor een groot deel gevormd door ervaringen, en is daarmee ook te beïnvloeden.
Helpt een psycholoog bij weinig zelfvertrouwen?
Ja. CGT en schematherapie zijn bewezen effectief. Je leert negatieve overtuigingen te doorbreken en zelfvertrouwen stap voor stap op te bouwen.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Neff (2003), Self and Identity · Beck (1979), Cognitive Therapy of Depression · Trimbos Instituut

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

COMETCognitieve gedragstherapie (CGT)

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten