Surmenage
Je draagkracht is al een tijdje kleiner dan je draaglast. Je merkt het in je lichaam, je hoofd, je energie. Surmenage is het signaal dat het echt anders moet.
Wat is surmenage?
Surmenage (Frans voor 'overwerkt') is een toestand van chronische overbelasting waarbij je draaglast structureel groter is dan je draagkracht. Je merkt klachten, je functioneert nog net, maar je batterij loopt gevaarlijk laag.
Het is een waarschuwingssignaal. Niet het eindstation, maar een duidelijke indicatie dat er iets moet veranderen: rust, begeleiding, of een aanpak van de onderliggende oorzaken.
Verschil surmenage en burn-out
Surmenage
Chronische overbelasting met merkbare klachten. Je functioneert nog, maar nauwelijks. Je batterij is bijna leeg, maar niet volledig op.
Burn-out
De batterij is volledig leeg. Zelfs kleine taken zijn te veel. Herstel duurt veel langer en vraagt intensieve aanpak.
De overgang is geleidelijk en vaak niet scherp te herkennen. Precies daarom is het zo belangrijk om bij surmenage niet te wachten.
Symptomen
Surmenage uit zich zowel lichamelijk als mentaal:
Oorzaken
Overbelasting op werk of privé
Langdurig veel verantwoordelijkheid dragen, combinatie van werk en mantelzorg, weinig herstelmomenten.
Persoonlijke eigenschappen
Perfectionisme, groot verantwoordelijkheidsgevoel, moeite met nee zeggen, hoog gedreven zijn.
Ingrijpende levensgebeurtenissen
Scheiding, verlies, verbouwing, gezinsuitbreiding. ook positieve stress telt mee.
Leefstijl
Weinig slaap, weinig beweging, geen ontspanning inplannen, veel cafeïne of alcohol.
Herstel en behandeling
Bij surmenage is rust de eerste stap, maar rust alleen is zelden genoeg als de onderliggende situatie of patronen niet veranderen.
Activiteiten verminderen
Bewust gas terugnemen en herstelmomenten inplannen. Niet wachten tot het vanzelf gaat.
CGT
Je leert grenzen herkennen, perfectionistische overtuigingen doorbreken en voor jezelf zorgen zonder schuld.
Mindfulness en ontspanningsoefeningen
Je leert het opgejaagde zenuwstelsel bewust tot rust brengen.
Aanpak van de bron
Als de werksituatie, relatie of levensomstandigheid de kern is, hoort dat ook aan bod te komen.
Veelgestelde vragen
Herken je jezelf hierin?
Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.
Bron: TNO Arbobalans 2023 · Trimbos Instituut · NHG Standaard Overspanning en Burn-out
Passende behandelingen
Behandelvormen die hierbij helpen
Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.
Waar zoek je precies naar?
Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?
Doe de zelftest
Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.