← Alle klachtenTrauma & herstel

Post Intensive Care Syndroom (PICS)

Een IC-opname overleef je. Maar de klachten die erna komen (nachtmerries, angst, cognitieve problemen) kunnen lang aanhouden. Dat heeft een naam: PICS.

Wat is Post Intensive Care Syndroom?

Post Intensive Care Syndroom (PICS) is de verzamelnaam voor aanhoudende lichamelijke, cognitieve en psychische klachten die kunnen ontstaan na een opname op de intensive care (IC). Jaarlijks worden in Nederland circa 80.000 mensen ernstig ziek op een IC opgenomen. Een aanzienlijk deel van hen houdt na ontslag langdurige klachten.

PICS gaat bovenop de gevolgen van de oorspronkelijke ziekte. Het is geen zwakte of aanstellerij: het is een erkend medisch syndroom dat serieuze aandacht verdient. Hoe eerder het wordt herkend, hoe beter de begeleiding op maat kan zijn.

Wetenschappelijke basis: Onderzoek van Pandharipande et al. (2013, NEJM) toonde aan dat bijna 75% van IC-overlevers cognitieve achteruitgang ervaart na ontslag. PTSS, depressie en angst komen voor bij 30-50% van de IC-overlevers. Vroege psychologische begeleiding verbetert de prognose.

Symptomen PICS

PICS beïnvloedt drie domeinen:

Lichamelijke klachten

Spierkrachtverlies en vermoeidheid, problemen met lopen of fijne motoriek, chronische pijn, longproblemen.

Cognitieve klachten

Geheugenproblemen, concentratieverlies, moeite met plannen en organiseren, trager denken.

Psychische klachten

PTSS (flashbacks van IC-ervaringen), angst, depressie, stemmingswisselingen, slaapproblemen, nachtmerries.

PICS-F: ook voor naasten

Naasten die de IC-periode meemaakten, met alle angst, onzekerheid, beslissingen en slapeloze nachten, kunnen ook PICS ontwikkelen. Dit noemen we PICS-F (family). De klachten zijn vergelijkbaar: angst, PTSS, depressie.

De erkenning dat ook naasten hulp nodig kunnen hebben, is relatief recent. Het verdient aandacht, voor jezelf en voor je omgeving.

Ben je naaste van iemand die op de IC heeft gelegen en herken je klachten bij jezelf? Je hoeft dit niet weg te drukken. Hulp zoeken is ook voor jou passend en zinvol.

Gevolgen

✓Grote impact op dagelijks functioneren en werk
✓Relatieveranderingen door gedragsveranderingen of stemming
✓Financiële gevolgen door verzuim en zorgbehoefte
✓Isolement door schaamte of onbegrip van de omgeving
✓Laag bewustzijn bij zorgverleners: patiënten worden soms niet herkend of te laat doorverwezen

Behandeling

EMDR

Voor traumaverwerking van de IC-ervaringen: flashbacks, nachtmerries, herbelevingen.

CGT

Bij angst en depressieve klachten die na de IC aanhouden.

ACT

Leren omgaan met aanhoudende beperkingen zonder erin vast te lopen.

Cognitieve revalidatie

Specifiek voor de cognitieve gevolgen: geheugen, planning en concentratietraining.

Fysiotherapie

Voor het herstel van spierkracht, uithoudingsvermogen en mobiliteit.

Lotgenotencontact

Herkenning en steun van anderen die hetzelfde hebben meegemaakt.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt PICS?
Dat varieert sterk. Sommige klachten verbeteren in de eerste maanden. Cognitieve en psychische klachten kunnen een jaar of langer aanhouden. Vroege begeleiding maakt een significant verschil.
Wat zijn de langetermijngevolgen van een IC-opname?
Fysieke beperkingen, cognitieve achteruitgang en psychische klachten kunnen lang aanhouden. Onderzoek wijst op verhoogd risico op PTSS, depressie en persoonlijkheidsveranderingen na ernstige IC-opnames.
Wanneer vraag ik hulp?
Zo snel mogelijk na ontslag, als klachten aanhouden. Wacht niet tot het vanzelf overgaat. Vroeg ingrijpen leidt tot betere uitkomsten.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Needham et al. (2012), Intensive Care Medicine · Pandharipande et al. (2013), NEJM · Hersenstichting

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

EMDRCognitieve gedragstherapie (CGT)

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Een psycholoog zonder wachtlijstZonder verwijsbrief naar een psycholoogWat een psycholoog kost als je zelf betaaltHulp buiten je zorgverzekering omEen psycholoog in de avond of het weekendOnline een psycholoog sprekenHoe lang de wachtlijsten in de GGZ zijnZelf nagaan wat er speelt

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten