Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)
Je hersenen zijn beschadigd door een ongeluk, beroerte of ziekte. Dingen die vanzelf gingen, kosten nu moeite. Dat kan verwarrend, vermoeiend en eenzaam zijn.
Wat is niet-aangeboren hersenletsel?
Niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is de verzamelnaam voor hersenletsel dat ontstaat na de geboorte, door een ingrijpende gebeurtenis of ziekte. De hersenen worden beschadigd op een moment dat ze volledig ontwikkeld waren of al in ontwikkeling waren, maar de schade is niet aangeboren.
NAH kan iedereen treffen, op elke leeftijd. Het verandert soms in een oogwenk het leven zoals je dat kende. Dingen die vanzelf gingen (plannen, concentreren, communiceren) kosten plotseling veel meer moeite of lukt soms niet meer.
Oorzaken
Traumatisch hersenletsel
Ontstaat door een klap, val, verkeersongeval of geweld. Het hersenweefsel wordt direct beschadigd.
Beroerte (CVA)
Een bloeding of verstopping in de hersenen. Elk jaar treffen beroertes zo'n 45.000 Nederlanders.
Hersentumor
Zowel de tumor zelf als de behandeling (operatie, bestraling) kunnen hersenfuncties aantasten.
Zuurstoftekort
Bij een hartstilstand of bijna-verdrinking kan zuurstoftekort in korte tijd ernstige schade veroorzaken.
Infecties en ontstekingen
Hersenvliesontsteking of encefalitis kunnen het hersenweefsel beschadigen.
Symptomen
NAH ziet er bij iedereen anders uit, afhankelijk van de locatie en ernst van het letsel:
De psychologische impact
NAH brengt vrijwel altijd rouw met zich mee. Je neemt afscheid van wie je was, van wat je kon. Dat is een verlies, ook al leef je nog. Dat verdriet mag er zijn.
Veel mensen voelen zich onbegrepen. De buitenkant ziet er soms normaal uit, maar van binnen is alles anders. 'Je ziet er goed uit' kan een van de meest pijnlijke opmerkingen zijn na NAH.
Identiteitsverlies
Wie ben ik nu mijn hersenen anders werken? Deze vraag vraagt erkenning en begeleiding.
Relatieveranderingen
Partners en familie staan voor nieuwe rollen. Soms verandert de dynamiek ingrijpend.
Terugkeer naar werk
Wanneer, hoe en of dat kan: dit vraagt begeleiding en realistische verwachtingen.
Behandeling
Cognitieve begeleiding
Inzicht krijgen in wat je hersenen nu kunnen, en leren werken met je nieuwe mogelijkheden.
CGT
Omgaan met de emotionele gevolgen: rouw, aanpassing, angst en somberheid.
ACT
Leren leven met de gevolgen van NAH, niet door te accepteren dat het goed is, maar door te kiezen voor wat wel nog mogelijk is.
Rouwtherapie
Gericht op het verlies van wie je was en de verwerking van wat je bent kwijtgeraakt.
Veelgestelde vragen
Herken je jezelf hierin?
Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.
Bron: Hersenstichting Nederland · DSM-5, APA · van Zomeren & Brouwer (1994), Clinical Neuropsychology
Passende behandelingen
Behandelvormen die hierbij helpen
Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.
Waar zoek je precies naar?
Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?
Doe de zelftest
Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.