← Alle klachtenRelaties

Jaloezie in een relatie

Een beetje jaloezie is menselijk. Maar als de angst om iemand te verliezen je relatie beheerst, is er meer aan de hand. Jaloezie is bijna altijd gebaseerd op angst.

Wat is jaloezie in een relatie?

Jaloezie is de emotie die opkomt als je iets wilt wat een ander lijkt te hebben, of als je bang bent iemand te verliezen. In een relatie uit jaloezie zich als argwaan, controledrang of intense angst voor ontrouw, ook als daar geen aanleiding voor is.

Jaloezie is bijna nooit de primaire emotie. Eronder zit meestal angst: voor verlies, afwijzing, niet goed genoeg zijn. Jaloezie is de manier waarop die angst naar buiten komt.

Wetenschappelijke basis: Jaloezie hangt sterk samen met hechtingsstijl. Mensen met een angstige hechtingsstijl zijn gevoeliger voor jaloezie: ze hebben van jongs af aan geleerd dat verbinding onzeker is en moeten worden vastgehouden (Bowlby, 1988).

Soorten jaloezie

Gezonde jaloezie

Een lichte jaloezie die aangeeft dat je iemand waardeert en niet wilt verliezen. Functioneel, tijdelijk, draagt niet over je partner heen.

Ongezonde jaloezie

Irrationeel, intens en niet in verhouding tot de situatie. Gedreven door angst, lage eigenwaarde of eerdere ervaringen.

Retroactieve jaloezie

Jaloezie over het verleden van je partner. Je raakt verteerd door mensen die je partner kende voor jou.

Oorzaken

✓Lage eigenwaarde of onzekerheid over jezelf
✓Verlatingsangst uit de jeugd of eerdere relaties
✓Eerdere ervaringen met ontrouw of afwijzing
✓Hechtingsproblematiek: angstige of vermijdende hechtingsstijl
✓Controledwang als manier om angst te beheersen
✓Onrealistische verwachtingen van de relatie

Behandeling

Relatietherapie

Gezamenlijk werken aan vertrouwen, communicatie en de onderliggende dynamiek.

Individuele therapie

Werken aan de kern van de jaloezie: lage eigenwaarde, hechtingsproblemen, angst.

CGT

Irrationele gedachten over ontrouw of verlies bevragen en doorbreken.

Schematherapie

Bij diepe patronen van tekort en verlating die de jaloezie voeden.

Veelgestelde vragen

Hoe ga ik om met jaloezie?
Begin met herkennen waar de angst vandaan komt. Praat erover, met je partner of met een hulpverlener. Jaloezie die niet wordt besproken, groeit.
Kan jaloezie een relatie kapotmaken?
Ja. Ongezonde jaloezie leidt tot controlerend gedrag, wantrouwen en emotionele uitputting. Tijdig aanpakken is belangrijk.
Is mijn jaloezie normaal?
Als het je relatie beïnvloedt, je partner zich onvrij voelt of je er zelf last van hebt, is het de moeite waard er serieus naar te kijken.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Gottman (1999), The Seven Principles · Bowlby (1988), Attachment Theory · Trimbos Instituut

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)SchematherapieRelatietherapie

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten