Hypochondrie (ziektevrees)
Elk lichaamssignaal voelt als een alarm. Je zoekt geruststelling, maar de angst keert terug. Hypochondrie, ook wel ziektevrees, is een behandelbare angststoornis.
Wat is hypochondrie?
Hypochondrie is een angststoornis waarbij je je buitensporig zorgen maakt over je gezondheid. Bij elk lichaamssignaal (een pijntje, een klopping, een kramp) denk je al snel aan een ernstige ziekte. Je zoekt geruststelling bij de huisarts, online of bij mensen om je heen. Maar zelfs als alles goed blijkt, keert de angst snel terug.
In de DSM-5 worden twee verwante diagnoses onderscheiden: de ziekteangststoornis (angst voor ernstige ziekte zonder veel lichamelijke klachten) en de somatisch-symptoomstoornis (waarbij lichamelijke klachten aanwezig zijn maar buitensporig piekeren centraal staat).
Hoe herken je het?
Oorzaken
Hypochondrie ontstaat door een combinatie van factoren:
Sensitief angstpatroon
Een aangeboren gevoeligheid voor angstprikkels. Je lichaam geeft snel alarm, ook zonder werkelijk gevaar.
Jeugdervaringen
Opgroeien met een ouder die veel bezorgd was over gezondheid, zelf ernstig ziek zijn geweest, of juist weinig aandacht krijgen voor lichamelijke klachten.
Informatieverwerking
Je neigt ertoe ambigue lichamelijke sensaties als gevaarlijk te interpreteren. Twijfel = alarm.
Geruststelling als valkuil
Hoe meer je zoekt naar zekerheid, hoe groter de onzekerheid wordt. De angst wordt beloond door te zoeken, en wordt daardoor sterker.
Behandeling
CGT
De meest effectieve behandeling. Je leert hoe angstgedachten ontstaan, waarom geruststelling de angst in stand houdt, en hoe je anders kunt omgaan met lichamelijke sensaties.
Exposure en responspreventie
Je oefent met het verdragen van onzekerheid, zonder te zoeken naar geruststelling. Het angstgevoel neemt af door ervaring.
Mindfulness
Bewust aandacht geven aan lichamelijke sensaties zonder meteen te interpreteren of te catastroferen.
Acceptance and Commitment Therapy (ACT)
Leren leven met onzekerheid over je gezondheid, terwijl je toch doet wat voor jou belangrijk is.
Veelgestelde vragen
Herken je jezelf hierin?
Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.
Bron: DSM-5, APA · Abramowitz & Braddock (2008), Advances in Cognitive Therapy · Trimbos Instituut
Passende behandelingen
Behandelvormen die hierbij helpen
Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.
Waar zoek je precies naar?
Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?
Doe de zelftest
Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.