← Alle klachtenGender & identiteit

Genderdysforie

Je lichaam voelt niet als van jou. Je geslacht past niet bij wie je van binnen bent. Die mismatch heeft een naam: genderdysforie. En er is hulp.

Wat is genderdysforie?

Genderdysforie is het aanhoudende leed dat kan ontstaan als je genderidentiteit niet overeenkomt met het geslacht dat je bij je geboorte is toebedeeld. Het gaat niet om gender op zich: genderdiversiteit is geen stoornis. Maar het leed dat voortkomt uit de mismatch kan groot zijn en verdient serieuze aandacht.

Niet iedereen die een diverse genderidentiteit heeft, ervaart genderdysforie. Maar als het leed aanwezig is, beïnvloedt het je dagelijks leven, je zelfgevoel en je mentale gezondheid.

Wetenschappelijke basis: Genderdysforie is opgenomen in de DSM-5 en ICD-11. Het leed is reëel en behandelbaar. Transgenderpersonen hebben een significant verhoogd risico op depressie, angst en suïcide; psychologische begeleiding vermindert dit risico sterk.

Hoe herken je genderdysforie?

Genderdysforie kan zich op elke leeftijd uiten. Bij kinderen:

✓Sterk voorkeur voor kleding, spel en gedrag dat 'bij het andere geslacht past'
✓Weerstand tegen de eigen geslachtskenmerken
✓Uitspreken dat ze liever het andere geslacht zouden zijn

Bij adolescenten en volwassenen:

✓Intense onvrede over de eigen primaire of secundaire geslachtskenmerken
✓Sterk verlangen naar de geslachtskenmerken van een ander gender
✓Het gevoel in het 'verkeerde lichaam' te zitten
✓De wens om door anderen behandeld te worden als een ander gender

Gevolgen van genderdysforie

Genderdysforie gaat vaak gepaard met:

✓Depressieve klachten en somberheid
✓Angst en sociale terugtrekking
✓Laag zelfvertrouwen en een negatief zelfbeeld
✓Eenzaamheid en isolement
✓Verhoogd risico op zelfbeschadiging en suïcide

Daarom is vroege en passende ondersteuning zo belangrijk. Je hoeft dit niet alleen te doorstaan.

Heb je gedachten aan zelfbeschadiging of suïcidegedachten (gedachten aan zelfdoding)? Bel dan 0800-0113 (113 Zelfmoordpreventie, gratis en 24/7 bereikbaar) of neem contact op met je huisarts of de huisartsenpost.

Behandeling

Psychologische begeleiding

Gesprekken over je genderidentiteit, gevoelens, verwachtingen en hoe je wilt leven. Geen oordeel, maar ruimte voor wie je bent.

CGT

Helpt bij de angst- en depressieve klachten die genderdysforie kunnen vergezellen.

Sociale transitie

Met begeleiding verkennen welke naam, voornaamwoorden en expressie bij je passen, in je eigen tempo.

Medische transitie (indien gewenst)

Hormoonbehandeling en chirurgie zijn voor sommige transpersonen een onderdeel van herstel. Dit loopt altijd via specialistische centra.

Veelgestelde vragen

Moet ik voor behandeling een diagnose genderdysforie hebben?
Voor psychologische begeleiding rond genderidentiteit niet. Voor medische transitie is een diagnose en intake bij een genderteam gebruikelijk.
Kan ik al als jongere hulp krijgen?
Ja. Er zijn specialistische zorgpaden voor jongeren. Vroege ondersteuning vermindert leed en beschermt de mentale gezondheid.
Is genderdysforie altijd aanwezig bij transgenderpersonen?
Nee. Sommige transpersonen ervaren geen of weinig dysforie. Genderdysforie beschrijft het leed, niet de identiteit.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: DSM-5, APA · WHO ICD-11 · Bockting et al. (2016), Psychological Medicine

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten