← Alle klachtenStemmingsstoornis

Bipolaire stoornis

Extreem opgewekt, vol energie en slapeloos. En dan plotseling somber, leeg en uitgeput. Bij een bipolaire stoornis zijn de uitschieters naar boven én naar beneden intenser dan bij de meeste mensen.

Wat is een bipolaire stoornis?

Een bipolaire stoornis is een stemmingsstoornis waarbij je afwisselend manische en depressieve episodes ervaart. In een manische fase ben je opgewekt, vol energie en slaap je nauwelijks. Je denkt dat je alles aankunt. In een depressieve fase voel je je somber, leeg en futloos. Tussen de episodes door kun je periodes hebben met een min of meer normale stemming.

Er zijn meerdere types: type 1 (volledige manische episoden), type 2 (mildere manische episoden, hypomania), en cyclothymie (lichtere maar langdurige stemmingswisselingen). De ernst en frequentie variëren sterk per persoon.

Wetenschappelijke basis: Bipolaire stoornis treft 1-3% van de bevolking. Het is een van de meest ernstige psychische aandoeningen en heeft een sterke genetische component (80% erfelijkheid). Een combinatie van medicatie en psychotherapie geeft de beste resultaten.
In cijfers
1,5–2% van de Nederlandse bevolking; circa 300.000 mensen
Voorkomen
Vergelijkbaar bij mannen en vrouwen
Man / vrouw
Gemiddelde aanvangsleeftijd: 20–25 jaar
Leeftijd
Bipolair type II wordt regelmatig aangezien voor depressie zonder verdere diagnose
Gemiddeld 8–10 jaar na eerste symptomen voordat de juiste diagnose gesteld wordt
Bron: RIVM Volksgezondheidenzorg.info (2024) · Trimbos Instituut · Merikangas et al. (2011), Archives of General Psychiatry (2024)

Hoe herken je de fasen?

Manische fase

✓Weinig of geen slaap nodig
✓Veel energie, alles lijkt mogelijk
✓Snelpraten, veel ideeën tegelijk
✓Impulsieve beslissingen
✓Grootheidsgevoelens
✓Prikkelbaarheid of agressie

Depressieve fase

✓Somberheid en hopeloosheid
✓Energieverlies en vermoeidheid
✓Sociale terugtrekking
✓Concentratieproblemen
✓Slaapproblemen
✓Gedachten aan zelfdoding
Heb je gedachten aan zelfdoding? Bel dan 113 (0800-0113, gratis, 24/7) of bel 112 bij acuut gevaar.

Behandeling

Bipolaire stoornis is niet te genezen, maar met de juiste behandeling kun je stabiel leven en werken. Medicatie (stemmingsstabilisatoren) is voor de meeste mensen noodzakelijk. Dit schrijft een psychiater voor. Psychologische ondersteuning helpt je de stoornis te begrijpen, vroege signalen te herkennen en crisisplannen te maken.

CGT

Negatieve denkpatronen doorbreken, terugvalpreventie en het herkennen van vroege tekenen van een episode.

Psycho-educatie

Begrijpen wat bipolaire stoornis is, hoe het werkt en wat jij eraan kunt doen. Ook voor je naasten.

ACT

Leren leven met de stoornis en je richten op wat écht belangrijk is, ondanks de stemmingswisselingen.

Psychiater

Voor een officiële diagnose en medicatieadvies. PsyIntake werkt samen met psychiaters.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen bipolaire stoornis en gewone stemmingswisselingen?
Bij bipolaire stoornis zijn de episodes intenser, duren ze langer (dagen tot maanden) en zijn ze niet proportioneel aan wat er in iemands leven speelt. Gewone stemmingswisselingen zijn milder en reageren logisch op de situatie.
Kan een psycholoog bipolaire stoornis behandelen zonder psychiater?
Een psycholoog kan ondersteunen bij psychologische aspecten (CGT, psycho-educatie). Diagnose en medicatieadvies zijn voorbehouden aan een psychiater. De behandeling werkt het beste als psycholoog en psychiater samenwerken.
Is bipolaire stoornis erfelijk?
Voor 80% ja. Als een eerstegraads familielid bipolaire stoornis heeft, is de kans significant groter. Maar erfelijkheid is geen lot. Omgeving, behandeling en leefstijl spelen ook een grote rol.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Merikangas et al. (2011), Archives of General Psychiatry · Goodwin & Jamison (2007), Manic-Depressive Illness · Trimbos Instituut

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Psycho-educatieCognitieve gedragstherapie (CGT)

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Een psycholoog zonder wachtlijstZonder verwijsbrief naar een psycholoogWat een psycholoog kost als je zelf betaaltHulp buiten je zorgverzekering omEen psycholoog in de avond of het weekendOnline een psycholoog sprekenHoe lang de wachtlijsten in de GGZ zijnZelf nagaan wat er speelt

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten