← Alle klachtenZelfbewustzijn

Assertiviteitsproblemen

Jij zegt altijd ja. Ook als je eigenlijk nee bedoelt. En daarna voel je je moe, ontevreden of wrang. Dat is leven zonder grenzen. Assertiviteit is een vaardigheid die je kunt leren.

Wat zijn assertiviteitsproblemen?

Assertiviteit is de balans tussen opkomen voor jezelf en rekening houden met de ander. Te weinig assertiviteit betekent dat je je eigen behoeften, gevoelens of grenzen stelselmatig opzijzet voor anderen. Je zegt ja terwijl je nee bedoelt. Je verdraagt dingen die je niet prettig vindt. Je past jezelf continu aan.

Dit heeft een prijs. Je raakt overbelast, gefrustreerd of onzichtbaar. Op de lange termijn kan het bijdragen aan burn-out, depressie, angstklachten of een negatief zelfbeeld.

Wetenschappelijke basis: Assertiviteitstraining is een bewezen effectieve interventie binnen CGT. Meta-analyses laten zien dat assertiviteitstraining significante effecten heeft op zelfvertrouwen, sociale angst en kwaliteit van leven (Cialdini, 1993; Alberti & Emmons, 2008). Te weinig assertiviteit hangt sterk samen met verhoogd risico op burn-out en depressie (Trimbos Instituut, 2021).

Hoe herken je het?

✓Nee zeggen voelt als iets ergs: je bent bang anderen te kwetsen of teleur te stellen
✓Je verontschuldigt je voor dingen die jouw schuld niet zijn
✓Je vertelt wat je denkt dat de ander wil horen, niet wat jij écht vindt
✓Na conflicten voel je je schuldig, ook als jij gelijk had
✓Je taken van anderen overnemen terwijl je eigen werk blijft liggen
✓Je grenzen pas aangeven als het al te laat is

Waarom is dit zo moeilijk?

Assertiviteitsproblemen hebben zelden te maken met een gebrek aan karakter. Ze zijn vaak geworteld in vroege ervaringen: een omgeving waar eigen behoeften niet welkom waren, angst voor afwijzing of conflicten die pijnlijke gevolgen hadden. Soms is er ook een negatief zelfbeeld in het spel: je voelt je minder waard dan anderen en vindt je behoeften minder belangrijk.

Assertiviteit is geen aangeboren eigenschap. Het is een vaardigheid. En vaardigheden kun je leren.

Hoe helpt een hulpverlener?

Cognitieve gedragstherapie helpt je de overtuigingen te onderzoeken die assertief gedrag in de weg staan. Denk aan 'als ik nee zeg, vinden ze me niet meer aardig' of 'ik ben verantwoordelijk voor andermans gevoel'.

In oefensessies en rollenspellen oefen je met het formuleren van grenzen op een directe maar respectvolle manier. Je leert dat nee zeggen geen relaties verbreekt, maar ze juist gezonder maakt.

Veelgestelde vragen

Is assertief zijn hetzelfde als agressief zijn?
Nee. Assertiviteit is opkomen voor jezelf terwijl je de ander respecteert. Agressiviteit gaat over de grens van de ander heen. De middenweg, assertiviteit, is het gezondst.
Hoe snel leer ik assertiever te zijn?
Dat verschilt per persoon. Assertiviteit is een vaardigheid die je met oefening en begeleiding stap voor stap opbouwt. Kleine stappen in dagelijkse situaties werken beter dan grote veranderingen ineens.
Helpt assertiviteitstraining ook bij burn-out?
Ja. Veel burn-outs worden mede veroorzaakt door chronisch te weinig grenzen stellen. Assertiviteitstraining is dan een belangrijk onderdeel van het herstelproces.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jouw situatie past.

Bron: Alberti & Emmons (2008), Your Perfect Right · CGT bij assertiviteitstraining. Trimbos

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)COMETCoaching

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten