Preventieve relatietherapie: werken aan je relatie voordat het knelt
Relatietherapie hoeft niet pas te beginnen als het misgaat. Steeds meer stellen kiezen ervoor om hun relatie te versterken terwijl het nog goed gaat, of bij de eerste signalen dat jullie langs elkaar heen gaan leven. Dat is geen teken dat er iets mis is, maar dat jullie de relatie belangrijk vinden.
Wat is preventieve relatietherapie?
Bij preventieve relatietherapie werken jullie aan je relatie zonder dat er een crisis is. Jullie leren hoe je band in elkaar zit, welke patronen er tussen jullie ontstaan als het spannend wordt, en hoe je weer bij elkaar komt na een ruzie.
Het is een vorm van onderhoud, net zoals je niet wacht met naar de tandarts gaan tot je kiespijn hebt. Juist als jullie nog goed met elkaar kunnen praten, is er ruimte om te leren en te oefenen. Veel stellen zoeken pas hulp als de problemen al jaren spelen, en dan is er vaak meer nodig om weer bij elkaar te komen.
Het kan in verschillende vormen: als training in een kleine groep stellen, zoals de Houd me Vast-training, of in een aantal sessies als stel bij een relatietherapeut.
Voor wie is het?
Stellen voor een grote stap
Samenwonen, trouwen, een kind krijgen of een samengesteld gezin vormen.
Stellen in een drukke periode
Werk, een verhuizing of de zorg voor anderen zorgt dat er weinig tijd voor elkaar overblijft.
Eerste signalen
Jullie merken dat ruzies vaker over hetzelfde gaan, of dat de nabijheid minder wordt.
Stellen die willen groeien
Het gaat goed, en jullie willen het zo houden en elkaar nog beter leren kennen.
Na een moeilijke periode
Na ziekte, verlies of een zware tijd willen jullie bewust weer naar elkaar toe groeien.
Wat jullie ervan leren
De inhoud verschilt per aanpak, maar de meeste preventieve programma's werken aan dezelfde kern: begrijpen wat er tussen jullie gebeurt en elkaar weer kunnen vinden.
Wat zegt het onderzoek?
Er is veel onderzoek gedaan naar programma's die stellen relatievaardigheden leren. Een grote meta-analyse van 117 studies vond dat zulke programma's de relatietevredenheid en de communicatie verbeteren, met kleine tot middelgrote effecten. Programma's met meerdere bijeenkomsten werkten beter dan heel korte (Hawkins en collega's, 2008). Dat overzicht is wat ouder, dus het geeft vooral een richting aan.
De Houd me Vast-training is gebaseerd op Emotionally Focused Therapy en is in Nederland onderzocht. Stellen die zich zelf aanmeldden, gingen tijdens de training vooruit op relatietevredenheid, de veiligheid van de band, vergeving en psychische klachten (Conradi en collega's, 2018). Het ging om een studie zonder aparte controlegroep, dus het is een sterke aanwijzing en nog geen hard bewijs.
EFT zelf is een van de best onderzochte vormen van relatietherapie. Een meta-analyse van 33 gerandomiseerde studies laat zien dat EFT de relatietevredenheid duidelijk verbetert, ook een half jaar na de therapie (Rathgeber en collega's, 2019).
Behandeling
Houd me Vast-training
Een training in een kleine groep stellen, gebaseerd op het boek Hold Me Tight van Sue Johnson. Met uitleg, video en oefeningen over hechting, patronen, ruzies stoppen, verbindende gesprekken en liefde levend houden. Het echte werk doen jullie samen, als stel.
EFT-relatietherapie
Sessies als stel, gericht op de emoties en behoeften onder jullie gesprekken en ruzies. Preventief zijn er vaak minder sessies nodig dan wanneer de problemen al lang spelen.
Een intensief traject
Sommige hulpverleners bieden een weekend of meerdaags traject aan, voor stellen die geconcentreerd en in korte tijd willen werken.
Wanneer zoek je hulp?
Er is geen verkeerd moment, maar een goed moment is voor een grote stap in jullie leven, of zodra jullie merken dat dezelfde ruzie steeds terugkomt of dat jullie minder naar elkaar toe gaan. Hoe eerder, hoe kleiner de stap terug naar elkaar.
Wat jullie zelf kunnen doen
Veelgestelde vragen
Bronnen
- Conradi, H. J., Dingemanse, P., Noordhof, A., Finkenauer, C., & Kamphuis, J. H. (2018). Effectiveness of the 'Hold me Tight' relationship enhancement program in a self-referred and a clinician-referred sample. Family Process, 57(3), 613-628.
- Hawkins, A. J., Blanchard, V. L., Baldwin, S. A., & Fawcett, E. B. (2008). Does marriage and relationship education work? A meta-analytic study. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 76(5), 723-734.
- Johnson, S. (2008). Hold Me Tight: Seven Conversations for a Lifetime of Love. New York: Little, Brown.
- Rathgeber, M., Bürkner, P. C., Schiller, E. M., & Holling, H. (2019). The efficacy of emotionally focused couples therapy and behavioral couples therapy: a meta-analysis. Journal of Marital and Family Therapy, 45(3), 447-463.
Herken je jezelf hierin?
Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.