← Alle klachtenOCD & dwangklachten

Trichotillomanie (haaruittrekstoornis)

Je trekt je haar uit als spanning oploopt. Soms zonder het te merken. Trichotillomanie is een dwangstoornis, en met begeleiding goed te behandelen.

Wat is trichotillomanie?

Trichotillomanie, ook wel haaruittrekstoornis, is een stoornis waarbij je herhaaldelijk, dwangmatig je haar uittrekt. Hoofdhaar, wimpers, wenkbrauwen, of andere lichaamshaar. Het geeft tijdelijk een gevoel van verlichting of opluchting. maar gaat gepaard met schaamte, kale plekken en verlies van controle.

Het is een specifieke stoornis in de categorie van obsessief-compulsieve verwante stoornissen (DSM-5). Circa 150.000 Nederlanders hebben er last van. Het komt vaker voor bij vrouwen en begint vaak in de adolescentie.

Wetenschappelijke basis: HRT (Habit Reversal Training) is de meest bewezen effectieve behandeling voor trichotillomanie. In combinatie met CGT en mindfulness leidt het bij de meeste mensen tot significant herstel. (Woods & Twohig, 2008)

Hoe herken je het?

✓Haren uittrekken van hoofd, wimpers, wenkbrauwen of lichaam
✓Spanning of onrust vóórdat je trekt, ontspanning erna
✓Het kan automatisch of bewust plaatsvinden
✓Schaamte en geheimhouding over het gedrag
✓Kale plekken of dunner wordend haar
✓Meerdere pogingen om te stoppen die niet lukten
✓Soms rituelen rondom het haar: draaien, bijten, het bekijken

Waarom doe je het?

Trichotillomanie is geen willekeurige gewoonte. Het is een aangeleerd gedrag dat werkt als regulatiemiddel:

Emotieregulatie

Je haar uittrekken geeft verlichting bij spanning, angst, frustratie of verveling. vergelijkbaar met andere verslavende gedragspatronen.

Automatisch gedrag

Vaak gebeurt het onbewust: tijdens film kijken, studeren, bellen.

Beloningscyclus

Het tijdelijke gevoel van opluchting versterkt het gedrag. Daarna volgen schuldgevoel en schaamte, die zelf weer spanning creëren.

Comorbiditeit: trichotillomanie gaat vaak samen met angststoornissen, depressie, ADHD of autisme.

Gevolgen

✓Kale plekken die zichtbaar zijn voor anderen
✓Verlies van zelfvertrouwen en toename van schaamte
✓Vermijding van sociale situaties
✓Tijdsverlies en mentale energie
✓Bij haareten (trichofagie): lichamelijke klachten

Behandeling

HRT (Habit Reversal Training)

Je leert de triggers, automaten en signalen herkennen, en vervangt het haaruittrekken door een alternatief gedrag. De meest effectieve behandeling.

CGT

Aanpak van de gedachten en overtuigingen die het gedrag in stand houden.

Mindfulness

Bewust worden van de drang zonder er automatisch aan toe te geven.

Acceptance en Commitment Therapy (ACT)

Omgaan met de spanning en ongemak zonder het te verdoven via haaruittrekken.

Veelgestelde vragen

Is trichotillomanie te genezen?
Volledig verdwijnen is zeldzaam, maar de klachten zijn sterk te verminderen met begeleiding. Veel mensen leren de drang beheersen en hebben weinig tot geen last meer.
Groeien haren terug?
Als de haarfollikel niet beschadigd is, groeit haar doorgaans terug. Bij langdurig trekken op dezelfde plek kan de follikel beschadigen, en dan is teruggroei onzeker.
Hoeveel mensen hebben trichotillomanie?
Naar schatting 150.000 Nederlanders: het is minder zeldzaam dan de meeste mensen denken.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: DSM-5, APA · Woods & Twohig (2008), Trichotillomania · Trimbos Instituut

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Een psycholoog zonder wachtlijstZonder verwijsbrief naar een psycholoogWat een psycholoog kost als je zelf betaaltHulp buiten je zorgverzekering omEen psycholoog in de avond of het weekendOnline een psycholoog sprekenHoe lang de wachtlijsten in de GGZ zijnZelf nagaan wat er speelt

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten