← Alle klachtenPrikkelverwerking

Misofonie

Iemand kauwt. Iemand ademt hoorbaar. En jij reageert met directe irritatie of woede, niet omdat je het wilt, maar omdat je niet anders kunt. Dat is misofonie.

Wat is misofonie?

Misofonie betekent letterlijk 'haat tegen geluid'. Maar het gaat verder dan een lichte ergernis. Bij misofonie reageer je op bepaalde geluiden, triggers, met een intense, automatische emotionele reactie: irritatie, walging, woede of paniek. De reactie ontstaat voordat je erover kunt nadenken.

Die reactie is niet je schuld, en niet overdreven. Neurologisch onderzoek laat zien dat het brein van mensen met misofonie bepaalde geluiden koppelt aan een sterke activatie van de amygdala, het angst- en dreigingscentrum. De reactie is echt en automatisch.

Wetenschappelijke basis: Kumar et al. (2021) toonden aan dat mensen met misofonie een sterkere myelinisatie hebben in de verbindingen tussen auditieve cortex en de eilandkwab, een gebied betrokken bij emotionele verwerking. Misofonie heeft een neurobiologische basis.

Veelvoorkomende triggers

✓Eetgeluiden: kauwen, smakken, slikken
✓Ademhalingsgeluiden: snuiven, zwaar ademen
✓Herhalende geluiden: tikken, klikken, trommelen
✓Pen- of toetsenbordgeluiden
✓Stemgeluiden: bepaalde accenten of intonaties

Triggers zijn voor iedereen anders en kunnen door stress intenser worden.

Hoe herken je misofonie?

De reactie bij misofonie onderscheidt zich van gewone irritatie door:

✓De reactie is direct en intens, zonder aanloop
✓Je kunt hem moeilijk controleren of negeren
✓Je vermijdt situaties waar je triggers verwacht
✓De klacht beïnvloedt relaties, werk of sociale situaties
✓Je voelt spanning in je lichaam, ook buiten de trigger-momenten
✓Je voelt schaamte of schuld over je reactie

Veel mensen met misofonie leven jarenlang met het gevoel 'raar' te zijn, terwijl het een erkende klacht is met neurobiologische basis.

Gevolgen voor dagelijks leven

Relaties

Geluiden van partners, ouders of kinderen kunnen onbedoeld triggers zijn. Dit leidt tot spanning of vermijding. terwijl je weet dat de ander er niets aan kan doen.

Werk

Kantooromgevingen zitten vol triggers. Concentratieproblemen, vermijding van collega's en vermoeidheid zijn veelgehoorde klachten.

Sociale situaties

Samen eten, vergaderen, reizen: situaties die voor anderen vanzelfsprekend zijn, zijn voor iemand met misofonie belastend.

Isolatie

Als de wereld vol triggers zit, wordt je wereld kleiner. Dat is vermoeiend en eenzaam.

Behandeling

CGT

Gericht op het doorbreken van de koppeling tussen trigger en reactie, en op het omgaan met de emotionele gevolgen van misofonie.

Exposure en desensitisatie

Stapsgewijs blootstelling aan triggers in een veilige omgeving, zodat de reactie afneemt.

Mindfulness

Leren observeren zonder meteen te reageren, en afstand nemen van de automatische respons.

Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Leren leven met de klacht zonder je leven er volledig omheen te bouwen.

Veelgestelde vragen

Is misofonie erfelijk?
Er zijn aanwijzingen voor een genetische component, maar onderzoek loopt nog. Misofonie lijkt vaker voor te komen in families.
Is misofonie hetzelfde als overgevoeligheid voor geluid?
Nee. Bij overgevoeligheid voor geluid (hyperacusis) is bijna elk hard geluid onaangenaam. Bij misofonie zijn het specifieke geluiden die een emotionele reactie uitlokken.
Kan misofonie overgaan?
Volledig verdwijnen is zeldzaam, maar de intensiteit van de reactie en de impact op je leven kunnen met begeleiding significant verminderen.

Herken je jezelf hierin?

Boek een intakegesprek. Samen kijken jullie wat het beste bij jou past.

Bron: Schroeder et al. (2013), Frontiers in Psychology · Kumar et al. (2021), Journal of Neuroscience · Trimbos Instituut

Passende behandelingen

Behandelvormen die hierbij helpen

Lees hoe deze bewezen behandelingen werken. Welke bij jou past, bepaal je samen met je hulpverlener tijdens de intake.

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Zoek hulp bij jou in de buurt

Psycholoog per stad

AlmereAmersfoortAmsterdamArnhemBarneveldBredaDen HaagEindhovenGroningenLeusdenNijmegenRotterdamTilburgUtrechtWeesp

Waar zoek je precies naar?

Weet je niet zeker welke hulp je nodig hebt?

Doe de zelftest

Beantwoord een paar vragen over jouw klachten en ontdek welke hulpverlener het beste bij jou past.

Doe de zelftestAlle klachten