Waarom je online therapie stopt voordat die klaar is (en wat je eraan kunt doen)

Je begon vol goede moed aan die online behandeling voor je sombere klachten. De eerste modules gingen prima. Je merkte misschien zelfs een klein beetje verschil, een sprankje hoop dat het echt kon werken. Maar ergens tussen een drukke werkweek en een avond zonder energie is het erbij ingeschoten. En nu staat die app al weken ongeopend op je telefoon, als een stille herinnering aan iets wat je eigenlijk had willen afmaken.

Je bent niet de enige. Uit nieuw onderzoek in Nature Mental Health blijkt dat online depressiebehandelingen lang niet altijd worden afgemaakt. Vooral jongeren, mannen, lager opgeleiden en werkenden haken vaker voortijdig af. En dat is jammer, want hetzelfde onderzoek laat zien dat mensen die meer modules voltooien, na afloop gemiddeld minder klachten hebben. Volhouden loont dus echt. Alleen is dat makkelijker gezegd dan gedaan.

Waarom is volhouden zo moeilijk? Depressie zelf speelt daar een grote rol in. De aandoening tast precies de dingen aan die je nodig hebt om een behandeling vol te houden: motivatie, energie en het geloof dat inspanning zin heeft. Het is een wrange paradox. De klachten waarvoor je hulp zoekt, zijn precies de klachten die het lastig maken om die hulp te blijven gebruiken. Een online behandeling vraagt bovendien veel zelfdiscipline. Er is geen behandelaar die op je wacht, geen afspraak in je agenda die je niet zomaar afzegt. Niemand die het merkt als je een week overslaat. Die vrijheid klinkt fijn, maar kan ook een valkuil zijn.

Daar komt bij dat sommige groepen extra drempels ervaren. Werkenden hebben vaak simpelweg weinig ruimte in hun hoofd en agenda. Na een lange dag is er weinig over voor een oefening die vraagt om stilstaan en nadenken. Jongeren zijn gewend aan snelle resultaten, terwijl therapie tijd kost. Als het effect niet meteen voelbaar is, lijkt stoppen logisch. En veel mannen vinden het lastig om stil te staan bij gevoelens, zeker in geschreven oefeningen. Woorden geven aan wat je voelt is voor hen soms al een drempel op zich. Afhaken voelt dan als een logische uitweg, maar het is vaak juist een signaal dat de klachten nog aandacht nodig hebben.

Herken je dit bij jezelf? Misschien denk je: het werkt toch niet, of ik heb hier nu even geen tijd voor. Misschien voel je schaamte als je de app ziet, of schuif je het steeds door naar morgen. Morgen wordt overmorgen, en voor je het weet zijn er weken voorbij. Ook lichamelijke signalen horen erbij: vermoeidheid, slecht slapen, weinig zin in dingen die je eerst leuk vond. Misschien trek je je terug van vrienden of merk je dat kleine taken groot aanvoelen. Dat zijn geen tekenen van zwakte, maar van een depressie die nog werk te doen heeft. Het is belangrijk om dat te blijven zien: het ligt niet aan jouw karakter, het hoort bij de klachten.

Wat kan helpen om wel vol te houden?

1. Maak het klein en vast. Plan een vast moment in de week voor je behandeling, bijvoorbeeld zondagochtend met koffie. Tien minuten is al waardevol. Je hoeft geen hele module in één keer af te ronden. Een klein ritueel werkt beter dan wachten op motivatie, want die komt vaak pas na het beginnen. Denk aan tandenpoetsen: je doet het niet omdat je er zin in hebt, maar omdat het bij je dag hoort. Zo mag je behandeling ook een gewoonte worden.

2. Vertel het aan iemand. Vraag een partner, vriend of collega om af en toe te vragen hoe het gaat met je modules. Die kleine sociale stok achter de deur maakt een groot verschil. Je hoeft niet alles te delen, alleen dat je ermee bezig bent. Alleen al weten dat iemand ernaar zal vragen, maakt het makkelijker om door te gaan. En als het even niet lukt, is er iemand die je kan aanmoedigen zonder oordeel.

3. Wees mild bij een terugval. Een week overslaan betekent niet dat je gefaald hebt. Zie het als een pauze, niet als een stoppunt. Pak de draad gewoon weer op waar je gebleven was, zonder jezelf eerst te straffen met verwijten. Zelfkritiek maakt de drempel om te herstarten alleen maar hoger. Milde woorden voor jezelf werken beter dan strenge. Vraag je af: wat zou ik tegen een goede vriend zeggen die dit meemaakt? Zeg dat dan ook tegen jezelf.

4. Kijk terug op wat je al hebt gedaan. Als de moed zakt, is het verleidelijk om alleen te zien wat er nog moet. Draai het eens om. Elke module die je hebt afgerond, elke oefening die je hebt geprobeerd, telt. Dat heb jij gedaan, ondanks je klachten. Dat verdient erkenning, ook van jezelf.

En misschien wel het belangrijkste: als een volledig zelfstandige online behandeling niet bij je past, is dat geen persoonlijk falen. Sommige mensen hebben meer baat bij begeleiding van een echte behandelaar, of bij een combinatie van online en persoonlijke gesprekken. Een behandelaar die met je meedenkt, kan precies het verschil maken tussen afhaken en doorgaan. Hulp die bij jou past, is hulp die je volhoudt. En wat bij je past, mag je gaandeweg ontdekken.

Merk je dat je vastloopt, of dat de somberheid te zwaar wordt om alleen te dragen? Via PsyIntake vind je snel een psycholoog die met je meekijkt naar wat jij nodig hebt. Samen kun je bekijken welke vorm van hulp bij jou past, online, in gesprekken of een combinatie van beide. Je hoeft het niet perfect te doen. Je hoeft het alleen niet alleen te doen.

Geïnspireerd op een bericht van GGZ Nieuws. Lees het oorspronkelijke bericht

Hulp nodig?

Boek een intake zonder wachttijd

Binnen 24 uur een gesprek met een gekwalificeerde psycholoog, zonder verwijsbrief, zonder wachttijd.